Een dorp met Moorse wortels
Beniardá behoort tot de dorpen in de provincie Alicante die hun oorsprong danken aan de Moorse overheersing. De naam zelf verraadt dit al: het voorvoegsel “Beni-” stamt uit het Arabisch en betekent “zoon van” of “afstammeling van”. In dit geval wordt aangenomen dat het dorp ooit is gesticht door een clan of familie die zich vestigde in de vruchtbare vallei rond het huidige stuwmeer van Guadalest. In de middeleeuwen was deze streek dichtbevolkt door Moriscos – afstammelingen van de islamitische bevolking die na de Reconquista in Spanje mochten blijven leven, mits zij zich tot het christendom bekeerden. Hun kennis van irrigatie, landbouw en architectuur heeft een blijvende invloed gehad op de dorpen in deze vallei, waaronder Beniardá.
De eerste verwijzingen naar Beniardá in historische documenten dateren uit de 13e en 14e eeuw, toen de christelijke koningen na de verovering van Valencia het gebied opnieuw organiseerden. Het dorp bleef echter eeuwenlang een kleine, hechte gemeenschap waarin landbouw het fundament vormde van het bestaan. De terrassen die vandaag de dag nog steeds rond het dorp zichtbaar zijn, werden in deze periode aangelegd door Moorse boeren. Dankzij ingenieuze irrigatiesystemen konden zij olijven, amandelen en granen verbouwen op de steile hellingen van de bergen. Het was zwaar werk, maar het gaf Beniardá zijn eigen plaats binnen de regio.
De invloed van de christelijke herovering
Na de herovering van het koninkrijk Valencia door Jaime I van Aragón in de 13e eeuw veranderde het leven in Beniardá geleidelijk. Veel grond kwam in handen van edelen en
kloosterordes die de lokale bevolking belasting oplegden. De Moriscos bleven echter een belangrijk deel uitmaken van de samenleving, en het dorp behield lang zijn islamitische tradities, zij het vaak verhuld onder christelijke gebruiken. In de kerkelijke archieven zijn sporen te vinden van doopregisters en huwelijken die laten zien hoe de Moriscos officieel katholiek waren, maar in de praktijk hun oude gebruiken bleven onderhouden.
De grote ommekeer kwam in het begin van de 17e eeuw, toen koning Filips III besloot alle Moriscos uit Spanje te verdrijven. In 1609 werden ook de bewoners van Beniardá gedwongen hun huizen te verlaten. Het betekende een zware klap voor het dorp: vrijwel de hele bevolking verdween in korte tijd. Velen trokken naar Noord-Afrika, waar zij opnieuw een bestaan moesten opbouwen. Het dorp raakte bijna ontvolkt, en pas in de decennia daarna werd Beniardá herbevolkt door christelijke kolonisten uit andere delen van Valencia en Aragón. Dit markeerde een nieuw begin, maar ook een breuk met eeuwenoude tradities.
Het leven in de eeuwen daarna
Na de herbevolking ontwikkelde Beniardá zich langzaam weer tot een klein, agrarisch dorp. Het land werd herverdeeld en de nieuwe bewoners zetten het werk in de landbouw voort. Olijfbomen, amandelbomen en later ook kersen bepaalden het ritme van het dorpsleven. Er ontstonden eenvoudige boerderijen rondom het dorp en smalle straatjes met stenen huizen in het centrum. De kerk van San Juan Bautista werd het middelpunt van de gemeenschap, zowel in religieus als in sociaal opzicht. Rondom deze kerk vonden de belangrijkste 
feesten plaats, die vaak dagenlang duurden en waarbij processies, muziek en gezamenlijke maaltijden de banden tussen de dorpsbewoners versterkten.
In de 18e en 19e eeuw bleef Beniardá een klein en afgelegen dorp. Het was moeilijk bereikbaar en het contact met de buitenwereld beperkt zich grotendeels tot de omliggende dorpen. Handel vond vooral plaats via markten in Callosa d’en Sarrià en Alcoy. Het dagelijkse leven was eenvoudig en zwaar: families leefden grotendeels van hun eigen oogst en hielden wat vee voor melk, kaas en vlees. Toch bleef het dorp bestaan, dankzij de sterke sociale structuur en het besef dat men elkaar nodig had om te overleven in de geïsoleerde vallei.
De twintigste eeuw: migratie en verandering
De twintigste eeuw bracht grote veranderingen in Beniardá. Net als in veel dorpen in het Spaanse binnenland zorgden armoede en het gebrek aan werkgelegenheid voor een golf van emigratie. Tussen de jaren ’50 en ’70 verlieten veel jonge inwoners het dorp om hun geluk te beproeven in steden zoals Valencia, Alicante en Barcelona, of zelfs in Frankrijk, Zwitserland en Duitsland. Deze emigratie leidde tot een sterke ontvolking en een vergrijzende bevolking. Het dorp kende perioden waarin leegstaande huizen en verlaten akkers kenmerkend waren voor de omgeving.
Toch wist Beniardá, mede dankzij zijn ligging in de schilderachtige Guadalest-vallei, de leegloop deels te compenseren. Vanaf de jaren ’80 ontdekten wandelaars en rustzoekers de charme van het dorp. Oude huizen werden opgeknapt en in sommige gevallen gekocht door buitenlanders die het authentieke dorpsleven wilden ervaren. Hoewel het inwoneraantal klein bleef, zorgde deze nieuwe aandacht ervoor dat Beniardá niet helemaal in de vergetelheid raakte.
Tradities en cultureel erfgoed
Beniardá mag dan klein zijn, het dorp heeft altijd vastgehouden aan zijn tradities en feesten. De belangrijkste festiviteit is het feest ter ere van San Juan Bautista, de patroonheilige van het dorp. Tijdens dit feest keert het rustige dorp plotseling om in een bruisende ontmoetingsplaats. Families die elders wonen, keren terug naar hun geboortegrond, en de straten vullen zich met muziek, vuurwerk en processies. Het is een moment waarop de eeuwenoude verbondenheid van de gemeenschap zichtbaar wordt en waarin de geschiedenis voelbaar blijft.
Daarnaast speelt de architectuur van het dorp een rol in het behouden van het historische karakter. De smalle straatjes, de eenvoudige witte huizen met houten deuren en de kerk vormen samen een beeld dat nauwelijks veranderd lijkt in de afgelopen eeuwen. Voor wie door Beniardá wandelt, is het alsof de tijd langzamer gaat en de sporen van het verleden nog overal aanwezig zijn.
Beniardá vandaag de dag
Tegenwoordig is Beniardá een dorp waar de historie nog altijd voelbaar is in het dagelijkse leven. Het inwonersaantal blijft klein, maar de gemeenschap is hecht en trots op haar verleden. Steeds meer mensen ontdekken Beniardá als een plaats waar het authentieke Spanje nog zichtbaar is, ver weg van de drukte van de kust. De geschiedenis van Moorse wortels, christelijke herovering, emigratie en overleving maakt van Beniardá een dorp met een rijke en gelaagde identiteit. Het verhaal van Beniardá is er een van veerkracht en continuïteit, en juist dat maakt de plaats bijzonder in de provincie Alicante.