De natuur rond Pego
In het hart van de Marina Alta, waar bergen zich uitstrekken rond een brede vlakte en waar water, landbouw en mediterrane begroeiing elkaar op een zeldzame manier aanvullen, ligt Pego als een van de meest bijzondere natuurplekken in het noorden van de provincie Alicante. De omgeving van Pego biedt een opvallende variatie aan landschappen: van moerasgebied en rijstvelden tot berghellingen, mediterrane boszones en groene valleien richting het binnenland. Juist die afwisseling maakt de plaats zo bijzonder. Hier is de natuur niet alleen iets wat buiten het dorp begint, maar een bepalend onderdeel van het dagelijkse leven. Wie Pego beter leert kennen, merkt dat water, open ruimte en hoogteverschillen hier het ritme van het landschap bepalen.
De Marjal als natuurhart
Ten oosten van Pego ligt het natuurpark Marjal de Pego-Oliva, een uitgestrekt moeras- en wetlandgebied van ongeveer 1.255 hectare dat tot de best bewaarde natte natuurgebieden van de Spaanse oostkust behoort. Het gebied ligt tussen de gemeenten Pego en Oliva en is van grote ecologische waarde. De Marjal wordt gevoed door onder meer de rivieren Bullent en Racons en door natuurlijke bronnen, die in de streek bekendstaan als ullals, plekken waar helder water uit de bodem omhoogkomt. Juist die combinatie van stromend water, rietvelden, open water, landbouwpercelen en vochtige zones zorgt voor een landschap dat in deze regio uitzonderlijk is.
De Marjal is niet alleen belangrijk vanwege haar omvang, maar ook vanwege haar beschermde status. Het gebied is erkend als natuurpark, maakt deel uit van het Europese Natura 2000-netwerk, valt onder de internationale bescherming van het Ramsar-verdrag voor wetlands en is ook aangewezen als speciaal vogelbeschermingsgebied. Dat zegt veel over de waarde van dit landschap. De kwaliteit van het water en de grote afwisseling aan leefgebieden maken het gebied aantrekkelijk voor vogels, vissen, amfibieën, insecten en tal van plantensoorten. Reigers, ijsvogels en andere watervogels zijn hier geregeld te zien, terwijl de vochtige zones en rietkragen het gebied een heel eigen sfeer geven die sterk afwijkt van het drogere landschap elders in Alicante.
Voor bezoekers is de Marjal bovendien een van de meest toegankelijke natuurgebieden van de regio. Er zijn routes en paden waarmee het gebied op rustige wijze kan worden verkend. In elk seizoen ziet het landschap er anders uit. In het voorjaar oogt het fris en levendig, in de zomer contrasteren het water en het riet sterk met de hitte van de omgeving, en in de herfst en winter krijgt het gebied een stiller en soms bijna mysterieus karakter. Wie de natuur van Pego wil begrijpen, moet eigenlijk altijd bij de Marjal beginnen.
Mostalla en de bergrand
Ten noorden van Pego ligt de Sierra de Mostalla, een bergzone die het agrarische landschap verbindt met de Marjal en met de omliggende gemeenten. Deze bergkam behoort niet alleen tot Pego, maar strekt zich ook uit richting l’Atzúbia en Oliva. Het is een landschap van kalksteen, hellingen, mediterrane boszones en ruigere stukken terrein waar de invloed van zee en berg samen voelbaar is. De gemeente zelf beschrijft dit gebied als een typische mediterrane boszone met vooral Aleppodennen, graslanden en andere begroeiing die goed bestand is tegen droogte en zon.
Wie hier wandelt, merkt dat de natuur rond Pego niet alleen uit natte gebieden bestaat, maar juist ook uit hoger gelegen zones met een heel ander karakter. In deze berggebieden overheersen stilte, uitzicht en een vegetatie die zich heeft aangepast aan het drogere reliëf. Op verschillende plekken komen ook struiken en kruiden voor die horen bij het mediterrane landschap, zoals rozemarijn, tijm en lage heesters. Daardoor vormt Mostalla een mooi tegenwicht voor de vochtige wereld van de Marjal. De ene kant van Pego is water en open ruimte, de andere kant is steen, hoogte en bosachtig bergland.
Valleien en groen binnen bereik
De omgeving van Pego staat bovendien in directe verbinding met een aantal van de mooiste valleien van de Marina Alta. Richting het binnenland liggen onder meer de Vall de Gallinera en de Vall d’Ebo, gebieden die bekendstaan om hun afwisseling van terrassen, boomgaarden, berghellingen en diepe kloven. Hoewel deze valleien niet tot de kern van Pego zelf behoren, maken zij wel duidelijk deel uit van het bredere landschap waarin Pego ligt. Daardoor voelt de natuur rond Pego nooit beperkt tot alleen het dorp of alleen de Marjal. De plaats functioneert juist als een natuurlijke toegangspoort tot een veel groter geheel van bergachtig en groen binnenland.
Voor veel bezoekers en bewoners is dat een van de grote pluspunten van Pego. Binnen korte afstand verandert het landschap voortdurend. De ene route voert langs water en rietvelden, de andere langs citrus, amandelbomen of ruige bergpaden. Zeker in het voorjaar, wanneer veel vegetatie in bloei staat en het licht in de valleien zacht is, laat de regio rond Pego een van haar mooiste gezichten zien. Juist die landschappelijke rijkdom maakt de natuur van Pego zo aantrekkelijk voor wandelaars, fotografen en mensen die bewust de rust van het binnenland opzoeken.
Landbouw en natuur naast elkaar
Een van de opvallendste kenmerken van Pego is dat landbouw en natuur hier niet los van elkaar staan, maar al eeuwenlang in elkaar grijpen. De omgeving bestaat uit een mozaïek van rijstvelden, citruspercelen, akkers, waterlopen, bosranden en berghellingen. Daardoor oogt het landschap niet als een strak natuurreservaat zonder menselijke invloed, maar juist als een gebied waar mens en omgeving elkaar al lange tijd vormen. Dat is geen zwakte, maar juist een belangrijk deel van de charme van Pego. De streek laat zien dat natuur in Spanje niet altijd alleen bestaat uit wilde, ontoegankelijke zones, maar ook uit landschappen waarin eeuwenlang is gewerkt en geleefd.
Op de drogere hellingen rond Pego komen typische mediterrane planten voor, waaronder rozemarijn, tijm, heideachtige struiken en andere soorten die goed tegen zon en droogte kunnen. In sommige delen van de gemeente zijn ook nog restanten te vinden van ouder mediterraan bos, al is dat in de loop van de tijd op veel plaatsen verdrongen door landbouw of door latere begroeiing. Juist daardoor is het landschap van Pego zo gelaagd. Je ziet hier niet één soort natuur, maar meerdere landschappen die over elkaar heen liggen: oud landbouwgebied, natte natuur, lage boszones, heuvels en bergen.
Natuur die het dagelijks leven bepaalt
In Pego is natuur geen decor op afstand, maar iets dat het dagelijks leven mee vormgeeft. De nevel boven het moeras in de vroege ochtend, het geluid van vogels boven het water, de geur van kruiden op warme hellingen en het ritme van de rijstvelden en akkers horen allemaal bij het karakter van de plaats. Voor bewoners is dat vaak vanzelfsprekend, maar voor bezoekers valt juist op hoe dicht de natuur hier nog bij het gewone leven staat. Pego voelt daardoor anders aan dan veel plaatsen waar natuur iets is waarvoor je eerst de auto moet nemen en kilometers moet rijden.
Voor wandelaars, rustzoekers en liefhebbers van landschap is Pego daardoor een bestemming die veel meer biedt dan op het eerste gezicht zichtbaar is. Het is een plek waar water en bergen elkaar raken, waar landbouw en natuur niet tegenover elkaar staan en waar de provincie Alicante een verrassend groen en gevarieerd gezicht laat zien. Wie daarnaast meer wil weten over de plaats zelf, kan ook verder lezen op de algemene pagina over Pego, op de pagina over toerisme in Pego en op de geschiedenis van Pego. Daardoor wordt nog duidelijker hoe sterk landschap, geschiedenis en dagelijks leven hier met elkaar verweven zijn.