Alcocer de Planes, sinds 2022 officieel Alcosser genoemd, ligt in een van de groene en vruchtbare valleien van het binnenland van de provincie Alicante. Het dorp ligt in de comarca El Comtat, dicht bij de rivier de Serpis, het stuwmeer van Beniarrés en de bergwereld rond de Sierra de Benicadell. Een comarca is een streek met een eigen landschap, dorpscultuur en geschiedenis. De omgeving wordt gevormd door bergen, heuvels, landbouwterrassen, olijfboomgaarden, amandelbomen en kleine dorpen die samen een afwisselend en schilderachtig geheel vormen. Voor natuurliefhebbers is Alcocer de Planes aantrekkelijk omdat het gebied rust, wandelmogelijkheden, landbouwlandschap en beschermde natuur op korte afstand combineert. De natuur in en rond Alcocer vertelt haar eigen verhaal: dat van oude terrassen, droge stenen muurtjes, rivierlandschap, berghellingen en dieren die zich hebben aangepast aan het mediterrane binnenland van Alicante. Het is een gebied waar de seizoenen duidelijk zichtbaar zijn en waar mens en natuur al generaties lang nauw met elkaar verbonden zijn.
Voor Nederlanders en Belgen die Alicante vooral kennen van stranden, boulevards en drukke kustplaatsen laat Alcosser een heel andere kant van de provincie zien. Hier bepalen niet appartementen en toeristische promenades het landschap, maar de Serpis, landbouwpercelen, bergen en dorpen als Beniarrés, Gaianes, Planes en Benimarfull. Wie tijdens een vakantie het binnenland van Alicante wil ontdekken of zich oriënteert op wonen in Alicante, vindt rond Alcocer de Planes een landschap dat veel rustiger en landelijker is dan de bekende Costa Blanca.
Serpis en beschermd landschap
Een van de belangrijkste natuurlijke elementen in en rond Alcocer de Planes is de rivier de Serpis. De rivier loopt daadwerkelijk door het gemeentelijke grondgebied en verdeelt de kleine gemeente in twee delen. De Serpis ontspringt in het gebied rond Alcoy en stroomt uiteindelijk naar de Middellandse Zee bij Gandia. Over een traject van ongeveer vijftig kilometer vormt de rivier een ecologische verbinding tussen het bergachtige binnenland en de kust.
Een groot deel van dit rivierlandschap is sinds 2007 beschermd als het Paisaje Protegido del Serpis. Dat kan in het Nederlands worden vertaald als het Beschermde Landschap van de Serpis. Het beschermde gebied beslaat ongeveer 10.000 hectare en loopt door verschillende gemeenten in Alicante en Valencia, waaronder Alcosser. Het landschap wordt niet alleen beschermd vanwege de natuur, maar juist vanwege de eeuwenlange wisselwerking tussen rivier, landbouwterrassen, dorpen, oude wegen en menselijke activiteit.
De Serpis speelde eeuwenlang een belangrijke rol in landbouw, landschap en verbindingen tussen dorpen. Water maakte irrigatie mogelijk en bepaalde mede waar nederzettingen, akkers en molens konden ontstaan. Langs verschillende delen van de rivier zijn nog historische waterwerken en resten van oude molens te vinden. Aan het einde van de 19e en het begin van de 20e eeuw werden sommige waterwerken bovendien gebruikt voor kleine waterkrachtcentrales die lokaal bekendstonden als fábricas de luz, letterlijk lichtfabrieken.
De oevers en vochtige zones langs de rivier vormen een ander leefgebied dan de drogere berghellingen. Hier kunnen riet, oeverstruiken, populieren, wilgen en andere planten profiteren van de aanwezigheid van water. Daardoor vinden ook vogels, insecten, reptielen en amfibieën er beschutting en voedsel.
Voor wandelaars is de omgeving van de Serpis aantrekkelijk, al ligt de bekendste lange route langs de rivier vooral verder richting Beniarrés, L'Orxa en Villalonga. Daar volgt een deel van de populaire Vía Verde del Serpis het tracé van de voormalige spoorlijn tussen Alcoy en Gandia. Vanuit Alcocer de Planes zijn uitstapjes naar het stuwmeer van Beniarrés, de rivierzones en omliggende dorpen gemakkelijk te combineren. Oude paden, landbouwwegen en bruggen laten zien hoe belangrijk de waterloop eeuwenlang was voor de verbinding tussen de dorpen van El Comtat.
Stuwmeer van Beniarrés
Het Embalse de Beniarrés, het stuwmeer van Beniarrés, vormt een van de opvallendste landschapselementen rond Alcocer de Planes. Het reservoir is aangelegd in de rivier de Serpis en heeft een maximale capaciteit van ongeveer 27 miljoen kubieke meter water. Een deel van het stuwmeer ligt zelfs binnen het grondgebied van Alcosser. Volgens de gemeente staat ongeveer 33 hectare van de totale oppervlakte van de gemeente onder water.
Dat is opvallend, omdat de volledige gemeente slechts ongeveer 4,45 vierkante kilometer groot is. Het stuwmeer vormt daardoor geen ver verwijderd landschapselement, maar maakt letterlijk deel uit van de gemeente. Vanuit verschillende hoger gelegen plekken in de omgeving zijn het water en de omliggende landbouwgronden zichtbaar.
Het waterpeil van het stuwmeer kan gedurende het jaar sterk veranderen. Regenval, droogte, irrigatie en waterbeheer bepalen hoeveel water zichtbaar is. Daardoor kan dezelfde plek in een nat voorjaar een heel ander beeld geven dan aan het einde van een droge zomer. Wie foto's van enkele jaren geleden vergelijkt met het actuele landschap kan daarom grote verschillen zien.
De oevers, landbouwgronden en omliggende heuvels vormen samen een aantrekkelijk gebied voor wandelaars, fietsers, fotografen en vogelliefhebbers. Het is echter belangrijk het reservoir niet te beschouwen als een aangelegd recreatiemeer met overal wandelboulevards en voorzieningen. Grote delen hebben juist een landelijk en natuurlijk karakter en verschillende oevers zijn niet eenvoudig toegankelijk.
In de omgeving van het stuwmeer ligt bovendien de Albufera de Gaianes, een natte zone die ecologisch interessant is voor vogels en andere dieren. Samen met de Serpis en het reservoir zorgt dit voor relatief veel verschillende leefgebieden op korte afstand van elkaar.
Sierra de Mariola dichtbij
Op rijafstand van Alcocer de Planes ligt het Parque Natural de la Serra de Mariola, een van de bekendste natuurparken in het binnenland van Alicante en Valencia. Het gebergte strekt zich uit over verschillende gemeenten en staat bekend om zijn grote variatie aan landschappen en soorten. Wandelaars vinden er bergtoppen, ravijnen, bossen, akkers, bronnen, oude boerderijen en historische paden.
De Sierra de Mariola staat vooral bekend om haar aromatische en medicinale planten. Rozemarijn, tijm, salie, lavendel en andere mediterrane kruiden groeien er op veel plekken en geven het landschap vooral na regen een karakteristieke geur. 
De combinatie van hoogteverschillen, kalkrijke bodem, bos, landbouw en bronnen zorgt ervoor dat de plantenwereld veel rijker is dan men op basis van het droge imago van Alicante zou verwachten.
De Generalitat Valenciana registreert in de Serra de Mariola honderden plant- en diersoorten en besteedt speciale aandacht aan bedreigde en beschermde soorten. Het park maakt bovendien deel uit van het Europese Natura 2000-netwerk. Dat betekent dat het gebied niet alleen als recreatielandschap belangrijk is, maar ook als leefgebied voor bijzondere flora en fauna.
De fauna van dit park is eveneens gevarieerd. Wilde zwijnen leven in de bossen en verschillende kleine zoogdieren bewegen zich vooral in de schemering en nacht door het gebied. In de lucht zijn roofvogels en talrijke kleinere vogelsoorten te zien, waarbij het soort dat men aantreft afhankelijk is van seizoen en leefgebied. Bossen, landbouwgebied, rotshellingen en waterpunten trekken ieder hun eigen soorten aan.
De Sierra de Mariola is bovendien interessant vanwege de combinatie van natuur en geschiedenis. Wandelaars komen er langs oude boerderijen, fonteinen, kapellen, ijskelders en paden die herinneren aan de manier waarop mensen vroeger van het berglandschap leefden. De historische caves de neu of sneeuwputten werden gebruikt om sneeuw en ijs gedurende een deel van het jaar te bewaren. Voor inwoners en bezoekers van Alcocer de Planes is Mariola daardoor een waardevolle bestemming voor een uitgebreide dagtocht in de natuur.
Sierra de Benicadell
Veel dichter bij Alcocer de Planes verheft zich de markante Sierra de Benicadell. Deze lange bergkam vormt een natuurlijke grens tussen de comarca El Comtat in Alicante en de Vall d'Albaida in Valencia. De top, de Alt del Benicadell, bereikt ongeveer 1.104 meter boven zeeniveau. Door zijn karakteristieke rotskam is de berg vanuit grote delen van de omgeving herkenbaar.
Vanaf El Calvari in Alcosser noemt de gemeente zelf de uitzichten op de Sierra de Benicadell als een van de karakteristieke landschapselementen. Wie door het dorp of de omliggende landbouwwegen loopt, ziet de berg daarom regelmatig als achtergrond van olijf- en amandelgaarden.
Ook Benicadell heeft een beschermde status. De zuidelijke helling aan de kant van Alicante valt onder het Paisaje Protegido de la Solana del Benicadell, terwijl aan de noordelijke zijde in de provincie Valencia het Paisaje Protegido de l'Ombria del Benicadell ligt. Solana verwijst naar de zonnige zijde van een berg en ombria naar de schaduwrijkere helling.
Dat verschil in oriëntatie zorgt voor merkbare verschillen in begroeiing en microklimaat. Zonbeschenen hellingen zijn doorgaans droger en opener, terwijl koelere en schaduwrijkere delen meer vocht kunnen vasthouden. Op lagere hellingen liggen landbouwterrassen met vooral olijven en amandelen, terwijl hogerop mediterrane struiken, Aleppodennen, jeneverbessen en rotsvegetatie het landschap bepalen.
Voor wandelaars is Benicadell een serieuze bergbestemming. Verschillende gemarkeerde routes leiden naar de kam en de top, maar het gaat niet om een eenvoudige dorpswandeling. Een officiële route naar de Alt del Benicadell kent honderden meters hoogteverschil en vraagt goede schoenen, voldoende water en een normale wandelconditie. In de zomer zijn de vroege ochtend en koeler weer veel geschikter dan de heetste uren van de dag.
Vanaf de hogere delen zijn bij helder weer brede uitzichten mogelijk over El Comtat, de Vall d'Albaida, het stuwmeer van Beniarrés en verschillende omliggende bergketens. Juist daardoor is Benicadell voor wandelaars een van de meest aantrekkelijke bergen in deze hoek van Alicante.
Flora rond Alcocer
De flora in en rondom Alcocer de Planes weerspiegelt de rijkdom van het mediterrane binnenland. Olijf- en amandelbomen vormen de ruggengraat van het agrarische landschap, terwijl johannesbroodbomen, vijgenbomen en kleine boomgaarden bijdragen aan de afwisseling. Citrus komt in deze streek minder dominant voor dan dichter bij de kust of in lager gelegen valleien, maar in beschutte tuinen en percelen zijn verschillende fruitbomen te vinden.
De combinatie van landbouwgewassen en wilde begroeiing geeft de omgeving haar herkenbare karakter. Tussen akkers, terrassen en paden groeien kruiden als oregano, venkel, rozemarijn, tijm en andere aromatische soorten. Sommige daarvan zijn al eeuwen onderdeel van de lokale keuken en traditionele kennis.
Op verlaten landbouwterrassen neemt wilde vegetatie geleidelijk weer ruimte in. Struiken, grassen en jonge bomen groeien tussen oude stenen muren, waardoor landbouwlandschap en natuur langzaam in elkaar overlopen. Zulke gebieden zijn belangrijk voor insecten, vogels en kleine zoogdieren.
In de winter en het vroege voorjaar trekken de bloeiende amandelbomen veel aandacht. De precieze bloeiperiode verschilt per jaar door temperatuur, hoogte en weersomstandigheden, maar delen van El Comtat kunnen dan wit en roze kleuren. Later in het voorjaar verschijnen klaprozen, margrieten en allerlei kleinere wilde bloemen langs bermen, landbouwwegen en braakliggende stukken grond.
Na regen ruiken de mediterrane kruiden sterker en krijgt het landschap tijdelijk een veel frissere en groenere uitstraling. In de zomer wordt de omgeving droger en verandert het kleurbeeld naar geel, bruin en grijsgroen. Juist dan valt op hoe goed olijfbomen, dennen, steeneiken en mediterrane struiken zich aan langdurige droogte hebben aangepast.
In de herfst keren zachtere temperaturen terug en begint voor verschillende landbouwgewassen de oogstperiode. De seizoensgebonden variatie maakt het gebied aantrekkelijk voor fotografen, wandelaars en natuurliefhebbers die dezelfde route gedurende het jaar telkens anders kunnen ervaren.
Fauna langs Serpis
De fauna rondom Alcocer de Planes profiteert van de opvallende afwisseling tussen rivier, stuwmeer, landbouwgronden, bosranden en rotsachtige bergen. Juist doordat deze leefgebieden dicht bij elkaar liggen, kunnen in een relatief klein gebied veel verschillende dieren voorkomen.
Voor het beschermde Serpislandschap vermeldt de Generalitat verschillende zoogdieren, waaronder wilde zwijnen, vossen, wezels, bunzingen en genetten. Ook de Europese wilde kat is in het bredere Serpisgebied gedocumenteerd. Veel van deze dieren leven verborgen en zijn vooral 's nachts actief, waardoor wandelaars vaker sporen of omgewoelde grond zien dan de dieren zelf.
Reptielen en amfibieën profiteren eveneens van de combinatie van droge hellingen en vochtige zones. Vooral rond waterlopen, poelen en natte delen zijn amfibieën afhankelijk van plekken waar gedurende voldoende tijd water aanwezig blijft. Tijdens warme dagen zijn hagedissen gemakkelijker zichtbaar op stenen muren en zonnige paden.
Ook de rivier zelf bevat bijzondere soorten. In officiële informatie over het beschermde landschap worden onder meer inheemse vissen en ongewervelden genoemd. Daarmee heeft de Serpis niet alleen landschappelijke waarde, maar ook een duidelijke ecologische functie.
Voor vogelliefhebbers is de afwisseling tussen open landbouwgebied, rotsen en water aantrekkelijk. Langs de rivier en bij water kunnen andere soorten worden gezien dan op de droge hellingen van Benicadell. In het bredere Serpisgebied zijn onder meer ijsvogels en verschillende roofvogels gedocumenteerd. De rotsachtige bergen bieden geschikte gebieden voor grotere roofvogels, terwijl zangvogels, zwaluwen en andere kleinere soorten rond akkers en dorpen veel algemener zichtbaar zijn.
Een goede waarneming blijft altijd afhankelijk van seizoen, tijdstip en toeval. Het is daarom beter om een wandeling niet te plannen met de verwachting een bepaalde zeldzame soort gegarandeerd te zien. Wie rustig loopt, vroeg op pad gaat en afstand houdt, vergroot wel de kans om dieren te observeren zonder ze te verstoren.
Wandelen rond Alcocer
Alcocer de Planes en de omliggende natuur lenen zich uitstekend voor actieve verkenning. Er zijn wandelmogelijkheden die uiteenlopen van eenvoudige trajecten langs landbouwwegen en dorpspaden tot langere tochten richting het stuwmeer, Gaianes, Planes en de hellingen van Benicadell.
Wie vanuit het dorp slechts een korte wandeling wil maken, kan de omgeving van El Calvari en de lokale landbouwwegen verkennen. Daar krijgt men snel een goed beeld van het landschap: een compacte dorpskern, olijfgaarden, terrassen, heuvels en uitzicht richting Benicadell. Zulke wandelingen zijn minder spectaculair dan een bergtop, maar juist geschikt voor bezoekers die rustig kennis willen maken met de streek.
Voor langere tochten is het stuwmeer van Beniarrés een logische bestemming. Ook richting Gaianes en Beniarrés lopen landelijke wegen en paden door het agrarische landschap. Niet iedere landbouwweg is echter een officiële wandelroute en sommige percelen zijn privéterrein. Blijf daarom op openbare en gemarkeerde wegen en respecteer hekken en aanduidingen.
Wie meer uitdaging zoekt kan de Sierra de Benicadell of de Sierra de Mariola opzoeken. Daar zijn routes met grotere hoogteverschillen en langere afstanden. Vooral op Benicadell moet rekening worden gehouden met rotsachtige passages, weinig schaduw en wind op de kam.
De streek is voor wandelen meestal het aantrekkelijkst in herfst, winter en voorjaar. De temperaturen zijn dan aangenamer en na regen is het landschap vaak groener. In de winter kan het op hogere delen echter koud zijn en de gemeente Alcosser wijst erop dat in de streek incidenteel sneeuw en nachtvorst voorkomen.
In de zomer kan het ook in dit hoger gelegen binnenland zeer warm worden. Vertrek dan vroeg, neem ruim voldoende water mee en vermijd zware bergtochten tijdens de heetste uren. Controleer daarnaast altijd het actuele natuurbrandrisico. Tijdens perioden met extreem brandgevaar kunnen toegangen tot bos- en berggebieden tijdelijk worden beperkt.
Fietsen door El Comtat
Ook voor fietsers is het landschap rond Alcocer de Planes aantrekkelijk. Kleine wegen verbinden Alcosser met dorpen als Gaianes, Beniarrés, Planes, Benimarfull, Muro de Alcoy en Cocentaina. De voortdurende hoogteverschillen maken de omgeving vooral interessant voor sportieve fietsers en wielrenners.
De wegen zijn op veel plaatsen rustig, maar dat betekent niet dat er geen verkeer is. Landbouwvoertuigen, lokale auto's en motorrijders gebruiken dezelfde wegen en verschillende trajecten zijn smal of bochtig. Vooral in afdalingen is voorzichtigheid belangrijk.
Mountainbikers vinden in de bredere omgeving onverharde landbouwwegen en bosroutes. Daarbij moet goed worden gecontroleerd waar fietsen is toegestaan, omdat niet ieder pad openbaar is en beschermde natuurgebieden eigen regels kunnen hebben.
De oude spoorlijn langs de Serpis biedt verder richting L'Orxa en Villalonga een totaal andere fietservaring. Het voormalige traject werd ooit gebruikt door de trein die Alcoy via het Serpisdal met Gandia verbond en wordt tegenwoordig op verschillende delen recreatief gebruikt. Voor een langere dagtocht is dit een van de interessantste historische routes in het bredere gebied.
Natuur en historisch erfgoed
De natuur rondom Alcocer de Planes is veelzijdig en vormt een van de grootste troeven van dit kleine dorp in El Comtat. Van de vruchtbare zones langs de Serpis tot het stuwmeer van Beniarrés, Benicadell en de nabijgelegen Sierra de Mariola: overal ontvouwt zich een landschap waarin natuur en menselijke activiteit naast elkaar bestaan.
Bijzonder is dat natuur en erfgoed hier nauwelijks van elkaar te scheiden zijn. Oude landbouwterrassen, waterlopen, ruïnes, paden en stenen muren vertellen hoe bewoners het landschap eeuwenlang hebben gebruikt. De geschiedenis van het dorp is zichtbaar in de manier waarop hellingen zijn ingericht en in de gewassen die nog steeds worden verbouwd.
De terrassen zijn daar misschien het duidelijkste voorbeeld van. Zonder stenen steunmuren zou veel grond na zware regen van de hellingen verdwijnen. Door generatie na generatie terrassen aan te leggen konden bewoners op plaatsen landbouw bedrijven die anders nauwelijks bruikbaar waren. Tegelijk ontstonden kleine leefgebieden voor planten, reptielen en insecten tussen de stenen.
Ook het waterlandschap veranderde door de mens. De Serpis is natuurlijk, maar dammen, irrigatiekanalen, molens en uiteindelijk het stuwmeer van Beniarrés hebben de rivier door de eeuwen heen beïnvloed. Het huidige landschap is daarom geen ongerepte wildernis, maar een combinatie van natuurlijke processen en menselijke keuzes.
Wie meer wil begrijpen over de manier waarop dit landschap is ontstaan, kan ook lezen over de geschiedenis van Alcocer de Planes. Daar wordt duidelijk hoe islamitische landbouw, middeleeuws bestuur en eeuwen van agrarisch gebruik het landschap rond Alcosser hebben gevormd.
Landbouw en streekproducten
De natuur rond Alcocer de Planes is onlosmakelijk verbonden met landbouw, die hier eeuwenlang de basis vormde van het dorpsleven. Olijven, amandelen en verschillende andere mediterrane gewassen behoren tot de meest herkenbare onderdelen van het landschap. Ook johannesbroodbomen, vijgen en andere fruitbomen komen voor op landbouwpercelen en in tuinen.
Vooral de olijfboom past goed bij de omstandigheden van El Comtat. De boom kan tegen droge zomers en groeit op relatief arme grond. Oude olijfbomen geven het landschap daardoor een karakter dat veel verder teruggaat dan het moderne toerisme in Alicante.
Olijfolie is dan ook een belangrijk streekproduct. In El Comtat en de omliggende gebieden bestaan verschillende coöperaties en kleinschalige producenten. De olie wordt gebruikt in vrijwel alle onderdelen van de lokale keuken: van salades en brood tot stoofschotels en gebakken gerechten.
Ook de amandelteelt speelt een zichtbare rol. In de winter en het vroege voorjaar zorgen de bloeiende bomen voor een van de mooiste seizoensbeelden van het binnenland. Later in het jaar worden de noten geoogst en gebruikt in zoetigheden, sauzen en traditionele recepten.
Honing en aromatische kruiden zijn eveneens sterk verbonden met het landschap. De vele wilde kruiden en bloeiende planten leveren voedsel voor bijen en andere bestuivers. Daarmee is de landbouw afhankelijk van dezelfde biodiversiteit die het landschap voor natuurliefhebbers aantrekkelijk maakt.
De landbouw hier is niet alleen een economische activiteit, maar ook cultureel erfgoed. Technieken, perceelgrenzen, stenen muren en kennis over snoeien, oogsten en watergebruik werden gedurende generaties doorgegeven. Voor bezoekers betekent dit dat zij tijdens een wandeling niet alleen door natuur lopen, maar ook door een landschap dat door eeuwen van arbeid is gevormd.
Klimaat en seizoenen
Het klimaat rond Alcocer de Planes verschilt merkbaar van dat van de kust. De dorpskern ligt op ongeveer 351 meter hoogte en bevindt zich verder landinwaarts. Daardoor zijn temperatuurverschillen tussen dag en nacht groter en zijn winters duidelijk koeler.
De gemeente beschrijft de neerslag in dit deel van El Comtat als relatief hoog voor de regio, vooral in oktober en november. Dat hangt samen met de ligging van de omliggende bergen en de mogelijkheid dat vochtige lucht uit verschillende richtingen tegen het reliëf wordt opgestuwd. Zware mediterrane regen kan daardoor in korte tijd grote hoeveelheden water brengen.
Dat is belangrijk voor wandelaars. Een droge rivierbedding of barranc, een Valenciaans en Spaans woord voor ravijn of waterloop, kan na zware regen snel veranderen. Bij slecht weer is het daarom verstandig ravijnen en laaggelegen delen te vermijden.
De winter is veel koeler dan aan de kust. De gemeente vermeldt dat er doorgaans incidenteel sneeuw kan vallen en dat het risico op nachtvorst in sommige jaren tot april of zelfs mei aanwezig kan blijven. Dat betekent niet dat Alcosser maandenlang onder sneeuw ligt, maar wel dat een winterdag hier anders kan aanvoelen dan in Benidorm of Alicante.
In het voorjaar wordt het landschap doorgaans groener en zijn de temperaturen bijzonder geschikt voor wandelen. De zomer is droger en warmer, waarna de eerste herfstregens het landschap opnieuw veranderen. Wie meerdere keren per jaar terugkomt, ziet daardoor telkens een andere versie van El Comtat.
Stuwmeer en waterbeheer
Het stuwmeer van Beniarrés verdient niet alleen aandacht als natuurplek, maar ook als onderdeel van het regionale waterbeheer. Het reservoir ligt in het Serpissysteem en kan maximaal ongeveer 27 hectometer kubiek bevatten. Eén hectometer kubiek is één miljoen kubieke meter water.
De daadwerkelijke hoeveelheid water ligt vaak ver onder die maximale capaciteit. In droge perioden kan de waterstand duidelijk zakken, terwijl regenrijke perioden het reservoir weer aanvullen. Daardoor worden oevers soms zichtbaar die enkele maanden eerder onder water stonden.
Dat wisselende waterpeil heeft invloed op het landschap en op de leefgebieden langs de rand van het reservoir. Planten en dieren moeten zich aanpassen aan zones die afwisselend droogvallen en onder water komen te staan. Voor bezoekers betekent het vooral dat foto's en beschrijvingen van het reservoir nooit voor ieder seizoen exact hetzelfde beeld kunnen geven.
Het water dient bovendien verschillende menselijke belangen. Irrigatie, waterbeheer en bescherming tegen hoogwater spelen een rol naast ecologie en landschap. Dat maakt het stuwmeer een goed voorbeeld van de nauwe relatie tussen natuur en mens die eigenlijk het hele Serpisgebied kenmerkt.
Rustige natuur zonder massa's
De natuur rond Alcocer de Planes is geen gebied van massatoerisme. Dat is precies een groot deel van de aantrekkingskracht. Hier komen bezoekers niet voor grote attracties of drukke wandelboulevards, maar voor stilte, ruimte en een landschap dat langzaam kan worden ontdekt.
Zelfs bekende plekken in de streek voelen buiten weekenden en feestdagen vaak rustig aan. Op landbouwwegen kan men langere tijd nauwelijks iemand tegenkomen. Dat vraagt tegelijkertijd om meer zelfstandigheid. Bewegwijzering is niet overal vergelijkbaar met grote toeristische wandelcentra en mobiele dekking kan op afgelegen plekken minder goed zijn.
Wie gaat wandelen doet er daarom verstandig aan vooraf een route te bekijken, voldoende water mee te nemen en iemand te laten weten waar men heen gaat bij langere bergtochten. Een offline kaart op de telefoon kan nuttig zijn als mobiel internet wegvalt.
Respect voor landbouwgrond is minstens zo belangrijk. Olijf- en amandelgaarden zijn geen openbaar natuurpark maar werkgebied van lokale boeren. Blijf op bestaande openbare wegen, sluit hekken wanneer die gesloten waren en pluk geen fruit of gewassen zonder toestemming.
Afval hoort vanzelfsprekend mee terug naar huis en vuur maken is in het mediterrane landschap bijzonder riskant. Tijdens droge perioden kan één vonk grote gevolgen hebben. Volg daarom altijd lokale beperkingen en waarschuwingen over natuurbrandgevaar.
Voor Nederlanders en Belgen die emigreren naar Alicante of juist het rustige binnenland willen ontdekken, laat Alcosser goed zien hoeveel verschil enkele tientallen kilometers met de kust kunnen maken. Het dagelijkse decor bestaat hier uit landbouw, bergen en kleine dorpen in plaats van stranden en toeristische woonwijken.
Meer natuur in El Comtat
Alcocer de Planes is een goede uitvalsbasis om meer van El Comtat te ontdekken. De nabijheid van Beniarrés, Planes, Gaianes, Muro de Alcoy en Cocentaina zorgt ervoor dat bezoekers gemakkelijk meerdere dorpen en natuurplekken kunnen combineren. Elk dorp heeft zijn eigen uitzicht, paden, landbouwgronden en geschiedenis.
Vanuit Beniarrés zijn het stuwmeer en Benicadell belangrijke landschapselementen. Planes ligt aan de andere kant van het reservoir en biedt toegang tot het spectaculaire Barranc de l'Encantà, een ravijn met waterpoelen en rotsformaties. Rond Gaianes liggen landbouwgebieden en de Albufera de Gaianes, terwijl Muro de Alcoy en Cocentaina goede vertrekpunten zijn voor de Sierra de Mariola.
Wie voldoende tijd heeft kan daardoor gemakkelijk meerdere dagen vullen zonder naar de kust te rijden. De ene dag kan bestaan uit een rustige wandeling langs de Serpis, een andere uit een bergtocht op Benicadell en weer een andere uit een route in de Sierra de Mariola.
Meer algemene informatie over het dorp staat op de pagina over Alcocer de Planes. Wie de omgeving verder wil verkennen, kan ook lezen over Beniarrés, Planes en Cocentaina. Deze plaatsen geven samen een goed beeld van de natuur, dorpscultuur en landschappen van El Comtat.
Wie naast natuur ook het dorp zelf beter wil bekijken, kan verder lezen over de bezienswaardigheden van Alcocer de Planes. Daarmee wordt duidelijk hoe nauw de kleine historische kern, het kasteel, El Calvari en het omliggende landschap met elkaar verbonden zijn.
Landschap om rustig te ontdekken
De omgeving van Alcocer de Planes laat zien dat natuur in Alicante veel meer is dan kust, palmbomen en zee. De rivier de Serpis, het stuwmeer van Beniarrés, de rotskam van Benicadell, de nabijgelegen Sierra de Mariola en de eeuwenoude landbouwterrassen vormen samen een landschap dat opvallend afwisselend is voor zo'n kleine streek.
Voor wandelaars zijn er eenvoudige landbouwwegen en uitdagende bergtochten, voor fietsers liggen er rustige maar heuvelachtige wegen en voor fotografen verandert het landschap voortdurend met de seizoenen. In de winter bloeien de eerste amandelbomen, in het voorjaar overheerst groen, in de zomer worden de hellingen goudkleurig en in de herfst brengen regen en zachtere temperaturen opnieuw leven in het landschap.
Juist omdat Alcosser weinig massatoerisme kent, is hier nog goed te ervaren hoe dorp en landschap met elkaar verbonden zijn. De Serpis is geen losstaande toeristische attractie en de olijfgaarden zijn geen decor. Ze maken deel uit van het dagelijkse leven van een kleine gemeenschap die al eeuwen afhankelijk is van grond, water en de omliggende bergen.
Voor Nederlanders en Belgen die tijdens hun verblijf aan de Costa Blanca eens een totaal ander Alicante willen zien, of die nadenken over verhuizen naar Spanje en bewust naar het rustige binnenland kijken, is de natuur rond Alcocer de Planes daarom bijzonder interessant. Het is geen landschap dat zich in één spectaculaire attractie laat samenvatten. De kracht zit juist in de combinatie van rivier, bergen, landbouw, stilte en kleine dorpen.
Dit artikel is voor het laatst bijgewerkt op 21 augustus 2026.