Klimaat en Weer

Alicante sluit donderdag 17 september alle gemeentelijke parken vanwege de oranje waarschuwing voor zware regen. De maatregel is woensdagmiddag 16 september bekendgemaakt en geldt de volledige donderdag. AEMET waarschuwt voor de zuidelijke kust van de provincie Alicante tussen 03.00 en 15.00 uur voor zeer zware buien. Lokaal kan 60 liter regen per vierkante meter in één uur vallen en meer dan 100 tot 120 liter in enkele uren. Policía Local, brandweer en Protección Civil worden preventief paraat gehouden.

Langs de kust van de provincie Alicante blijft de Middellandse Zee donderdagochtend 10 september plaatselijk onrustig na het zware weer van woensdag. AEMET verwacht in de kustwateren van Alicante een noorden- tot noordoostenwind met kracht 4 tot 6 en een zee die lokaal kan oplopen van marejadilla tot fuerte marejada, van lichte golfslag tot een duidelijk ruwe zee. Ook zijn in de ochtend nog buien en onweer mogelijk. De omstandigheden verbeteren gedurende donderdag en de wind neemt in de middag af. Voor de stranden geldt geen algemene provinciale zwemsluiting; lokale vlaggen en aanwijzingen van strandwachten blijven daarom bepalend.

Zee reageert nog op weersomslag

De omstandigheden op zee lopen donderdag niet helemaal gelijk met het rustiger wordende weer boven land. Volgens de maritieme verwachting van AEMET staat in de kustwateren van Alicante aanvankelijk nog een noordelijke tot noordoostelijke wind van kracht 4 tot 6. Daarnaast wordt een noordoostelijke deining van ongeveer één meter verwacht en kan de toestand van de zee plaatselijk oplopen tot fuerte marejada. De Spaanse term wordt gebruikt voor een behoorlijk ruwe zee, waarbij zwemmen, varen en activiteiten dicht langs rotsen minder vanzelfsprekend zijn dan op een rustige zomerdag. Tegelijkertijd zijn er grote lokale verschillen. Beschutte baaien kunnen aanzienlijk kalmer zijn dan open stukken kust, terwijl rond kapen en uitstekende rotsformaties juist meer wind en golfslag kunnen voorkomen. Dat verschil is aan de grillige noordelijke Costa Blanca vaak goed merkbaar.

De volledige kust van de provincie Alicante staat woensdag 9 september vanaf 14.00 uur onder een oranje waarschuwing voor zware regen en onweer. Daarmee geldt het hogere waarschuwingsniveau niet alleen voor de noordelijke Costa Blanca, maar ook voor Alicante-stad, Torrevieja en Orihuela Costa in de zuidelijke kustzone. AEMET houdt rekening met plaatselijk 40 millimeter regen in één uur, grote hagel en zeer zware windstoten. Woensdagochtend zijn de omstandigheden op veel plaatsen nog rustig; de belangrijkste risico's worden vanaf de middag verwacht.

Waarschuwing uitgebreid naar zuiden

De weerswaarschuwing voor woensdag is belangrijker geworden dan aanvankelijk werd verwacht. Eerder stond vooral de noordelijke kust van de provincie Alicante op oranje en gold voor de zuidelijke Costa Blanca nog een lager waarschuwingsniveau. Het Centro de Coordinación de Emergencias van de Generalitat Valenciana heeft de oranje waarschuwing inmiddels uitgebreid naar de volledige kuststrook. Daardoor vallen onder meer Dénia, Jávea, Calpe, Altea, Benidorm, Alicante, Santa Pola, Guardamar del Segura, Torrevieja en Orihuela Costa binnen het gebied waar rekening wordt gehouden met belangrijk meteorologisch gevaar. De waarschuwing geldt vanaf 14.00 uur tot 23.59 uur. Voor het binnenland van de provincie blijft een gele waarschuwing van kracht wegens regen en onweer.

AEMET heeft dinsdag 8 september de weerswaarschuwingen voor woensdag 9 september in de provincie Alicante aangescherpt. Voor de noordelijke kustzone geldt vanaf 14.00 uur een oranje waarschuwing voor zware regen en onweer. Plaatselijk kan 40 liter regen per vierkante meter in één uur vallen en de onweersbuien kunnen gepaard gaan met grote hagel en zeer zware windstoten. Onder meer Altea, Calpe, Jávea en Dénia vallen in de oranje zone. Voor de zuidelijke Costa Blanca en het binnenland geldt een gele waarschuwing.

Tot 40 liter binnen uur

De belangrijkste wijziging in de dinsdag rond het middaguur bijgewerkte waarschuwingen betreft de noordelijke kust van Alicante. AEMET houdt daar voor woensdag rekening met neerslaghoeveelheden tot 40 millimeter, oftewel 40 liter per vierkante meter, binnen één uur. Daarnaast geldt een afzonderlijke waarschuwing omdat in een periode van twaalf uur plaatselijk ongeveer 60 liter per vierkante meter kan vallen. Het oranje niveau geldt van 14.00 uur tot 23.59 uur. De kans dat de omstandigheden waarvoor gewaarschuwd wordt daadwerkelijk optreden ligt volgens AEMET tussen 40 en 70 procent. Een oranje waarschuwing betekent dat sprake is van belangrijk meteorologisch gevaar en dat weersomstandigheden aanzienlijke gevolgen kunnen hebben, zeker op kwetsbare of laaggelegen locaties.

Langs vrijwel de volledige kust van de provincie Alicante is maandag 7 september vanaf 12.00 uur een gele hittewaarschuwing actief. AEMET heeft zowel de noordelijke als de zuidelijke kustzone opgenomen in het waarschuwingsgebied. De waarschuwing geldt tot 19.59 uur en gaat uit van temperaturen die plaatselijk 36 graden kunnen bereiken, vooral wat verder landinwaarts binnen de kustzones. In Orihuela verwacht AEMET zelfs een maximum rond 38 graden. Direct aan zee blijft het op veel plaatsen enkele graden koeler.

Waarschuwing geldt noord én zuid

De actuele waarschuwing omvat een groot deel van de Costa Blanca. De noordelijke waarschuwingszone loopt over het kustgebied van de Marina Alta en omvat onder meer Dénia en Jávea. De zuidelijke kustzone beslaat een veel groter gebied dat onder andere Benidorm, Alicante-stad, Elche, Torrevieja en Orihuela omvat. Voor beide zones gebruikt AEMET niveau geel, het laagste van de drie officiële waarschuwingsniveaus. De kans dat de voorspelde omstandigheden optreden wordt op 40 tot 70 procent gezet. Belangrijk is dat een gele waarschuwing niet betekent dat het overal langs het strand 36 graden wordt. AEMET vermeldt uitdrukkelijk dat de hoogste waarden vooral worden verwacht in de landinwaarts gelegen delen van de twee kustzones.

De provincie Alicante krijgt vanaf vrijdag 4 september opnieuw te maken met ongewoon hoge temperaturen. AEMET heeft donderdagmiddag 3 september zijn verwachting aangescherpt en voorziet vooral landinwaarts een duidelijke stijging. Voor vrijdag wordt in Orihuela 36 graden verwacht, in Villena 37 graden en in Elche 34 graden. Alicante-stad komt volgens de huidige verwachting op 32 graden uit. Aan de Costa Blanca blijft het iets koeler, maar de hoge luchtvochtigheid kan de warmte daar nadrukkelijker voelbaar maken.

Vrijdag loopt temperatuur verder op

De nieuwe warmte hangt samen met een warme en droge luchtmassa die vanuit het zuiden over Spanje trekt. Volgens AEMET zorgt een combinatie van hoge luchtdruk boven Noord-Afrika en de Alboránzee en een DANA ten zuidwesten van het Spaanse vasteland ervoor dat warme lucht richting het Middellandse Zeegebied wordt gevoerd. Juist vrijdag 4 september kunnen de temperaturen in het oosten van Spanje verder stijgen. In de provincie Alicante is dat verschil goed zichtbaar. Orihuela gaat volgens de actuele gemeentelijke verwachting van 34 graden op donderdag naar 36 graden op vrijdag. In Villena stijgt het maximum van 36 naar 37 graden en Elche gaat van 33 naar 34 graden. De UV-index blijft bovendien hoog, waardoor de zon begin september nog altijd snel tot verbranding kan leiden.

De uitzonderlijk warme augustusmaand heeft in de provincie Alicante een zware menselijke tol gehad. Volgens de nieuwste berekeningen van het Spaanse systeem voor dagelijkse sterftemonitoring MoMo kunnen in augustus ongeveer honderd overlijdens in Alicante worden toegeschreven aan hoge temperaturen. Daarmee neemt de provincie bijna de helft van de 225 geschatte hittegerelateerde sterfgevallen in de hele Comunitat Valenciana voor haar rekening. De cijfers werden maandagochtend 31 augustus bekendgemaakt, op de laatste dag van een maand waarin de temperatuur in Alicante herhaaldelijk richting of boven de 40 graden ging. Belangrijk is dat het niet gaat om honderd mensen bij wie op een overlijdensakte letterlijk ‘hitte’ als doodsoorzaak staat. MoMo gebruikt sterftecijfers en temperatuurgegevens om statistisch te berekenen hoeveel overlijdens waarschijnlijk samenhangen met het warme weer.

De Middellandse Zee heeft vrijdag 28 augustus opnieuw voor een opvallend tafereel gezorgd aan de Costa Blanca. Bij Torrevieja en Guardamar del Segura trok het water zich op verschillende plaatsen onverwacht enkele meters terug, waarna uit voorzorg rode vlaggen werden gehesen. Zwemmen werd daarmee tijdelijk verboden vanwege het risico dat het water plotseling opnieuw richting het strand zou komen en daarbij sterke stromingen kon veroorzaken. Ook verder naar het zuiden was het verschijnsel merkbaar. Bij Orihuela Costa en Pilar de la Horadada daalde het zeeniveau eveneens, maar daar bleef het volgens de berichtgeving bij een gele vlag en het advies om bijzonder voorzichtig te zijn. Het gaat om een zogenoemde meteotsunami of rissaga: een snelle schommeling van de zeespiegel die niet door een aardbeving ontstaat, maar door plotselinge veranderingen in de atmosfeer. Het verschijnsel werd deze week al eerder langs verschillende delen van de kust van Alicante waargenomen.

Wie deze donderdagochtend na dagen van verzengende hitte naar buiten stapte, merkte op veel plaatsen in de provincie Alicante al dat het weer aan het veranderen is. De Spaanse weerdienst en de regionale hulpdiensten waarschuwen inmiddels voor een veel onrustiger tweede deel van donderdag 20 augustus. Vooral in het binnenland van Alicante kan het vanaf het middaguur plaatselijk stevig tekeergaan. Daar geldt een oranje waarschuwing vanwege de kans op zware regen- en onweersbuien. Lokaal kan in korte tijd zeer veel regen vallen en de buien kunnen vergezeld gaan van hagel en krachtige windstoten. Voor inwoners en vakantiegangers die vandaag vanuit de Costa Blanca een tocht naar het binnenland hadden gepland, bijvoorbeeld richting Alcoy, Elda of andere bergachtige gebieden, is het daarom verstandig de weersituatie onderweg goed te blijven volgen.

Wie woensdagmiddag vanuit Villamartin, Orihuela Costa of Torrevieja een stukje het binnenland in reed, hoefde niet naar een thermometer te kijken om te merken dat de hitte uitzonderlijk was. De officiële metingen van AEMET bevestigen dat beeld. In Orihuela werd woensdag 19 augustus om 15.00 uur een temperatuur van 41,2 graden geregistreerd. In het landelijke meetoverzicht dat om 16.10 uur was bijgewerkt, was dat de hoogste officiële temperatuur van dat moment binnen de provincie Alicante. Ook elders werd de grens van 40 graden bereikt. Pinoso noteerde 40,4 graden en in Elche liep het kwik op tot 40,3 graden. Daarmee is de voorspelde hittepiek geen theoretische waarschuwing meer, maar iets wat bewoners en vakantiegangers deze middag daadwerkelijk buiten voelen.