Landschap van Guadalest
El Castell de Guadalest ligt in een van de meest indrukwekkende berglandschappen van de provincie Alicante. Het dorp zelf is gebouwd op een rotsplateau, maar zodra men de smalle straatjes achter zich laat, ontvouwt zich een panorama van bergketens, valleien en het blauwgroene water van het stuwmeer. Het contrast tussen de steile hellingen van de Sierra de Aitana, de ruige vormen van de Sierra de Serrella en de bergen van de Sierra de Xortà, in het Valenciaans ook Serra d'Aixortà genoemd, maakt dit gebied bijzonder. Het licht verandert gedurende de dag voortdurend en geeft de omgeving een bijna schilderachtig karakter. In de vroege ochtend kan de vallei soms in nevel liggen, terwijl de middagzon de amandelbomen, olijfbomen en dennenbossen warm laat oplichten. Dit decor maakt Guadalest niet alleen tot een cultureel hoogtepunt, maar ook tot een aantrekkelijke bestemming voor natuurliefhebbers, wandelaars, fotografen en iedereen die het binnenland van de Costa Blanca wil leren kennen.
Voor Nederlanders en Belgen die Alicante vooral kennen van stranden, boulevards en drukke kustplaatsen, laat Guadalest een heel andere kant van de provincie zien. Hier draait het landschap om hoogteverschillen, kalkrotsen, water, landbouwterrassen en bergdorpen. Het dorp ligt in de comarca La Marina Baixa, een streek waar de kust en het bergachtige binnenland opvallend dicht bij elkaar liggen. Vanuit Benidorm, Altea, La Nucía of Polop is Guadalest goed bereikbaar voor een dagtocht, maar de sfeer is totaal anders. Waar aan zee het leven wordt bepaald door strand en toerisme, overheersen hier uitzicht, natuur en het eeuwenoude cultuurlandschap. Juist die combinatie maakt de omgeving van El Castell de Guadalest zo waardevol voor wie wil wandelen in Alicante, zoekt naar natuur bij Guadalest of tijdens een vakantie aan de Costa Blanca ook het bergachtige binnenland wil ontdekken.
De landschappelijke waarde van deze omgeving is ook officieel erkend. De Vall de Guadalest en de omliggende bergketens Aitana, Serrella en Aixortà behoren tot het Paisaje de Relevancia Regional Vall de Guadalest i Serres d'Aitana, Serrella i Aixortà. Dat betekent dat het landschap op regionaal niveau als bijzonder waardevol wordt beschouwd. Kenmerkend zijn niet alleen de bergtoppen en rotsformaties, maar juist ook de combinatie met bossen, landbouwterrassen, stenen muurtjes, waterlopen en compacte bergdorpen. Het landschap rond Guadalest is daardoor niet volledig ongerepte natuur, maar een mozaïek dat eeuwenlang mede door mensen is gevormd.
Mediterrane planten rond Guadalest
De natuur rondom Guadalest is rijk en gevarieerd. De mediterrane flora bepaalt hier het beeld: hellingen vol amandelbomen, die afhankelijk van hoogte en weersomstandigheden vanaf de winter tot het vroege voorjaar de valleien omtoveren met witte en roze bloesem. Daarnaast zijn er olijfgaarden, johannesbroodbomen en andere gewassen die al eeuwenlang deel uitmaken van de landbouw in deze streek. Op de bergflanken groeien veel Aleppodennen, in het Spaans pino carrasco genoemd, een dennensoort die goed bestand is tegen droogte en warmte. Ook steeneiken, struiken en lage begroeiing komen in de omgeving voor. In beschutte delen van de valleien zorgen landbouwpercelen, boomgaarden en waterlopen voor extra variatie in het landschap.
Wie vanuit Guadalest richting de Sierra de Aixortà wandelt, ziet goed hoe de begroeiing met de hoogte verandert. De officiële wandelinformatie voor dit gebied noemt in de lager gelegen mediterrane begroeiing onder meer Aleppodennen, gaspeldoornachtige aliaga en rozemarijn. Hoger op de route komen onder andere jeneverbes, mastiekboom, jeneverbesachtige sabina, palmiet en andere soorten voor. Op de koelere en schaduwrijkere hellingen verandert de vegetatie opnieuw. Daardoor is een bergwandeling hier niet alleen landschappelijk interessant, maar laat ze ook zien hoeveel verschil enkele honderden hoogtemeters kunnen maken.
De ondergroei is een geurige mix van mediterrane struiken en kruiden. Tijm, rozemarijn, salie, lavendel en andere aromatische planten groeien op veel hellingen en verspreiden hun geur vooral na een regenbui. 
In de lente verschijnen talloze soorten wilde bloemen, waaronder klaprozen, margrieten en kleine bergbloemen. In de hogere delen van Aitana en Serrella komt bovendien een gespecialiseerde bergflora voor die profiteert van de hoogte, kalkrijke bodem en het koelere klimaat.
Vooral de hoogste delen van de Sierra de Aitana zijn botanisch bijzonder. Daar komen mediterrane bergstruwelen voor die zich hebben aangepast aan kou, wind, kalksteen en droge omstandigheden. De Generalitat Valenciana beschouwt bepaalde hooggelegen habitats in Aitana als waardevol en binnen het berggebied liggen ook botanische microreservaten, waaronder Coll del Ventisquer en Passet de la Rabosa. Voor liefhebbers van planten is de regio rondom Guadalest daardoor veel interessanter dan alleen de olijf- en amandelboomgaarden die vanaf de weg het meest opvallen.
Dierenleven in de bergen
Ook het dierenleven in de omgeving van Guadalest is afwisselend. De officiële wandelinformatie voor de Sierra de Aixortà vermeldt verschillende roofvogels, waaronder torenvalken, valken en arenden. Ook nachtelijke roofvogels zoals uilen en steenuilen komen in het gebied voor. Patrijzen zijn karakteristiek voor het landschap en daarnaast leven er verschillende kleinere zangvogels, waaronder roodstaarten, nachtegalen, putters en Europese kanaries. Houtduiven en verschillende kraaiachtigen zijn eveneens in het berggebied te zien.
In de bredere bergregio kunnen daarnaast soorten worden waargenomen die zich over grotere gebieden verplaatsen. Buizerds, hoppen, bijeneters en grotere roofvogels worden in verschillende delen van het binnenland van Alicante gezien. Vale gieren kunnen boven de berggebieden van de provincie verschijnen, maar een waarneming direct bij Guadalest kan vanzelfsprekend nooit worden gegarandeerd. Wie speciaal vogels wil observeren, heeft doorgaans de meeste kans in rustige uren, wanneer het verkeer en het aantal wandelaars nog beperkt zijn.
Op de grond is het wilde zwijn een van de zoogdieren waarvan de aanwezigheid rond Aixortà officieel wordt vermeld. Daarnaast komen in het berggebied onder meer wezels, dassen, genetten en egels voor. Veel van deze dieren zijn schuw en worden zelden overdag gezien. Sporen, uitwerpselen en omgewoelde grond verraden hun aanwezigheid vaker dan een daadwerkelijke ontmoeting. Ook vossen, steenmarters, hazen en konijnen behoren tot het bredere dierenleven van mediterrane landschappen in Alicante.
In de rotsachtige berggebieden van Alicante leven bovendien wilde hoefdieren, waaronder de Spaanse steenbok of cabra montés. Wie een exemplaar ziet, moet dat vooral als een gelukstreffer beschouwen en afstand houden. Reptielen zijn gemakkelijker te vinden. De officiële route-informatie voor Aixortà noemt bijvoorbeeld slangen en de opvallende parelhagedis. Kleinere hagedissen en gekko's laten zich op warme dagen graag zien op zonnige stenen muurtjes, terwijl amfibieën vooral afhankelijk zijn van bronnen, vochtige plekken en tijdelijke waterlopen.
De combinatie van bergen, bos, open struikgebied, water, landbouwterrassen en rotswanden maakt de streek ecologisch interessant. Een groot deel van de omliggende bergen valt bovendien binnen het Europese natuurnetwerk Natura 2000. De ZEC Aitana, Serrella i Puigcampana beschermt belangrijke habitats en overlapt gedeeltelijk met de ZEPA Montañas de la Marina, een speciale beschermingszone voor vogels. Daardoor is de natuur rond Guadalest niet alleen mooi om te zien, maar maakt zij deel uit van een groter beschermd berglandschap in het noorden van de provincie Alicante.
Stuwmeer van Guadalest
Het Embalse de Guadalest, het stuwmeer dat onder het dorp ligt, is niet alleen een functioneel waterreservoir, maar ook een van de meest herkenbare landschapselementen van de streek. De opvallende blauwgroene kleur van het water trekt jaarlijks veel fotografen en bezoekers. Het meer ligt tussen bergen en dorpen als Beniardà, Benimantell en El Castell de Guadalest, waardoor het vanuit verschillende hoeken een ander beeld geeft. Vanaf de uitzichtpunten in het dorp is het reservoir een van de bekendste panorama's van het binnenland van de provincie Alicante.
Het stuwmeer heeft volgens de Confederación Hidrográfica del Júcar een maximale capaciteit van ongeveer 13 miljoen kubieke meter water, oftewel 13 hectometer kubiek. Het maakt samen met het Embalse del Amadorio deel uit van het watersysteem van de Marina Baixa. De hoeveelheid water in het reservoir kan gedurende het jaar sterk veranderen als gevolg van regenval, droogte, watergebruik en het regionale waterbeheer. Wie Guadalest meerdere keren bezoekt, kan daardoor een verrassend verschillend landschap aantreffen.
Rond het stuwmeer groeien struiken, dennen en landbouwgewassen. Bij vochtige zones en rustige oevers voelen watervogels, insecten, libellen en vlinders zich thuis. De overgang van open water naar landbouwterrassen en berghellingen zorgt voor verschillende leefgebieden op relatief korte afstand van elkaar. De oevers zijn echter geen aangelegd recreatiepark: paden kunnen ongelijk zijn en de toegankelijkheid varieert.
Voor wandelaars zijn er verschillende mogelijkheden rond het water. Een bekende optie is de rondwandeling om het stuwmeer van Guadalest, die onder meer langs of in de richting van Beniardà en Benimantell voert. Afhankelijk van het gekozen beginpunt en de exacte route moet men grofweg rekenen op ongeveer tien tot twaalf kilometer. Bij een georganiseerde ronde vanuit Beniardà werd bijvoorbeeld een afstand van ongeveer twaalf kilometer gebruikt. De gemeente heeft de rondwandeling bovendien meerdere malen opgenomen in programma's voor actief toerisme.
Een volledige ronde rond het reservoir is voor veel bezoekers goed te doen, maar vraagt wel om goede schoenen, water en aandacht voor de weersomstandigheden. Dat een georganiseerde activiteit als eenvoudig wordt omschreven, betekent niet dat iedereen zonder voorbereiding op elk moment van het jaar dezelfde omstandigheden aantreft. Regen kan paden veranderen, terwijl de combinatie van zon, warmte en weinig schaduw in de zomer een eenvoudige wandeling aanzienlijk zwaarder kan maken. In herfst, winter en voorjaar is het gebied vaak prettiger om uitgebreid te voet te verkennen.
Sierra de Aitana
Een van de belangrijkste berggebieden rond Guadalest is de Sierra de Aitana, de hoogste bergketen van de provincie Alicante. De Aitana bereikt 1.558 meter boven zeeniveau en vormt daarmee het hoogste punt van de provincie. Het kalkstenen massief vormt een indrukwekkende zuidelijke begrenzing van de Vall de Guadalest en is vanaf verschillende plekken in de omgeving zichtbaar. Het gebied is aantrekkelijk voor ervaren wandelaars en natuurliefhebbers die op zoek zijn naar berglandschap, weidse uitzichten en in veel perioden van het jaar koelere omstandigheden dan direct aan de kust.
De Sierra de Aitana is geen eenvoudig wandelgebied voor iedereen. Sommige routes kennen forse hoogteverschillen, losse stenen, steile passages en weinig beschutting. Toch zijn er in de omgeving ook gemakkelijker bereikbare wandelingen, bronnen en uitzichtpunten, waardoor bezoekers niet per se een zware bergtocht hoeven te maken om het landschap van Aitana te ervaren. Een bekende toegang tot het berggebied ligt bij de Font de Partagat in Benifato, vanwaar verschillende wandelmogelijkheden beginnen.
De natuur op en rond Aitana is afwisselend. Er zijn dennenbossen, mediterrane struikvegetatie, rotszones en hooggelegen plantenformaties die sterk afwijken van het landschap aan zee. De hoogste delen bevatten bijzondere vegetatie die is aangepast aan wind, kou en relatief barre omstandigheden. Daardoor behoort Aitana tot de botanisch interessante berggebieden van de Comunitat Valenciana.
De uitzichten vanaf hogere delen reiken bij helder weer ver over het binnenland en richting de Middellandse Zee. De kustlijn bij Benidorm, Altea en Villajoyosa is vanaf verschillende bergpunten herkenbaar. Voor wie in Alicante woont of op vakantie is aan de Costa Blanca, laat een uitstap naar Aitana zien hoe extreem het contrast kan zijn tussen de kust en het bergachtige binnenland, hoewel beide landschappen soms maar enkele tientallen kilometers van elkaar verwijderd zijn.
Sierra de Serrella
Aan de andere kant van de vallei ligt de Sierra de Serrella, een bergketen die bekendstaat om haar ruige vormen, diepe ravijnen en stille wandelroutes. De Serrella wordt door wandelaars soms de “Pyreneeën van Alicante” genoemd vanwege de scherpe kammen, kloven en het uitgesproken bergachtige karakter. Dit is geen officiële geografische naam, maar een bijnaam die goed laat zien hoe indrukwekkend het landschap kan zijn.
Een van de bekendere bestemmingen voor bergwandelaars is de omgeving van Plà de la Casa, een van de hoogste punten van de Serrella. De routes in dit gebied moeten niet worden verward met de eenvoudige wandeling rond het stuwmeer van Guadalest. Het gaat om echt bergterrein, waar goede navigatie, geschikte schoenen, voldoende water en ervaring met hoogteverschillen belangrijk zijn.
In dit gebied zijn ook oude sneeuwputten te vinden, in het Spaans pozos de nieve of in het Valenciaans caves de neu. Dat waren diepe, vaak stenen bouwwerken waarin vroeger sneeuw werd verzameld en samengeperst. Het ijs kon zo langer worden bewaard en later naar dorpen en steden worden vervoerd.
Die sneeuwputten vertellen veel over de geschiedenis van het landschap. Voordat moderne koeling bestond, was sneeuw uit de bergen een waardevol product. In de winter werd sneeuw verzameld, aangedrukt en afgedekt, waarna ijs in warmere maanden naar lager gelegen gebieden en zelfs richting de kust werd vervoerd. 
De Serrella is ook rijk aan flora en fauna en staat bekend om haar rust. Zelfs wanneer Guadalest zelf druk bezocht wordt, kan men in de hogere berggebieden nog grote stilte ervaren. Wel zijn veel routes hier uitdagender dan een eenvoudige wandeling rond het dorp of het stuwmeer.
Sierra de Xortà
Naast Aitana en Serrella speelt ook de Sierra de Xortà, meestal Serra d'Aixortà genoemd in het Valenciaans, een belangrijke rol in het landschap rond Guadalest. De bergketen vormt samen met de omliggende sierras het decor waar het dorp zo beroemd door is geworden. De Xortà is minder bekend bij gewone dagjesmensen dan het historische centrum van Guadalest, maar juist geliefd bij wandelaars die een ruigere en rustigere kant van La Marina Baixa willen ontdekken.
Voor serieuze wandelaars is vooral de PR-V-18 interessant. Deze bewegwijzerde wandelroute vertrekt vanuit de omgeving van Guadalest en loopt richting de Sierra de Aixortà. Volgens de actuele toeristische informatie van de gemeente is de route naar de top ongeveer 15,8 kilometer lang. Het hoogste doel op deze route wordt aangeduid als Cerro de los Parados en ligt op 1.218 meter. Daarmee is dit duidelijk een heel andere wandeling dan een rustig rondje rond het stuwmeer.
De route voert eerst richting het reservoir en stijgt daarna door mediterrane begroeiing. Onderweg veranderen vegetatie en uitzicht voortdurend. Wandelaars passeren onder andere de omgeving van de Loma Blocón en kunnen richting de Fuente de los Tejos lopen. Naarmate men hoger komt, worden de hellingen ruiger en neemt het hoogteverschil toe. Vanaf de hoger gelegen delen zijn grote delen van de Vall de Guadalest, de Serrella en het omliggende berggebied zichtbaar.
Vanaf verschillende routes in de omgeving van de Xortà zijn het stuwmeer, de vallei en omliggende dorpen goed zichtbaar. De vegetatie bestaat uit dennen, struikgewas, kruiden en open rotsachtige zones. Voor bezoekers die meerdere dagen in de omgeving verblijven, vormt de Xortà een mooie aanvulling op wandelingen rond het reservoir en routes richting Aitana of Serrella. Zo wordt duidelijk dat Guadalest niet alleen een dorp met uitzicht is, maar een uitstekend vertrekpunt om het bredere berglandschap van Alicante te ontdekken.
Wandelen rond Guadalest
Guadalest is dankzij zijn ligging uitgegroeid tot een belangrijke bestemming voor wandelaars, fietsers en natuurliefhebbers. De wandelpaden in de omgeving verbinden historische bezienswaardigheden met het omliggende landschap. Een populaire keuze is een wandeling rond het stuwmeer of een route vanuit Beniardà, waarbij men voortdurend zicht heeft op water, bergen, landbouwterrassen en dorpen. Ook korte wandelingen rond het dorp zelf zijn de moeite waard, vooral voor bezoekers die geen zware bergtocht willen maken maar wel van de uitzichten willen genieten.
Voor langere of zwaardere wandelingen zijn de Sierra de Aitana, Sierra de Serrella en Sierra de Xortà interessanter. Naast de PR-V-18 richting Aixortà is er vanuit dit gebied ook de PR-V-19 richting Castell de Castells. Beide routes delen een deel van het traject, waarna ze uiteengaan. Deze wandelingen zijn vooral interessant voor mensen die meer van het binnenland willen zien dan alleen het bekende panorama vanaf Guadalest.
De moeilijkheid van wandelroutes moet niet uitsluitend aan het aantal kilometers worden afgemeten. Hoogteverschillen, losse stenen, steile hellingen, zon, wind en beperkte schaduw kunnen een wandeling in deze bergen veel zwaarder maken dan een route van dezelfde afstand in Nederland of België. Mobiel bereik is in berggebieden bovendien niet overal vanzelfsprekend. Een opgeladen telefoon en eventueel een offline kaart zijn daarom verstandig.
Wie gaat wandelen bij Guadalest doet er goed aan vroeg te vertrekken, voldoende water mee te nemen, geschikte schoenen te dragen en de weersverwachting te controleren. In de zomer zijn korte routes en vroege uren verstandiger. Tijdens perioden met extreem brandgevaar of andere noodmaatregelen kunnen natuurgebieden of toegangswegen tijdelijk beperkt toegankelijk zijn. Controleer daarom op de dag zelf altijd de actuele waarschuwingen en volg lokale borden en aanwijzingen.
In herfst, winter en voorjaar zijn de omstandigheden meestal aangenamer voor langere wandelingen, al kan het op hoogte verrassend fris of winderig zijn. Na hevige regen kunnen paden glad of beschadigd zijn. Een zonnige ochtend aan de kust betekent bovendien niet automatisch dat de omstandigheden duizend meter hoger in de bergen hetzelfde zijn.
Natuur en dorpscultuur
De natuur rond Guadalest staat niet los van het dorpsleven. De terrassen, boomgaarden, oude paden en waterstructuren laten zien hoe mensen hier eeuwenlang hebben geleefd met het landschap. Amandelen, olijven, johannesbrood en andere gewassen vormden lange tijd de basis van het bestaan. Het stuwmeer, de bergen en de valleien zijn vandaag toeristische trekpleisters, maar ze zijn ook onderdeel van een lange geschiedenis van landbouw, waterbeheer en aanpassing aan een soms hard bergklimaat.
De stenen terrassen vallen daarbij extra op. Zonder deze muren zou landbouw op veel steile hellingen nauwelijks mogelijk zijn geweest. Ze hielden grond vast, beperkten erosie en maakten kleine vlakke akkers en boomgaarden mogelijk. Wie tegenwoordig door de vallei rijdt, ziet daarom geen volledig natuurlijk landschap, maar een landschap waarin menselijke arbeid door de eeuwen heen een blijvend patroon heeft achtergelaten.
Ook water bepaalde het leven in de vallei al lang voordat het moderne stuwmeer bestond. Bronnen, kleine waterlopen en irrigatiesystemen waren essentieel voor landbouw en bewoning. Wie meer wil begrijpen over de ontwikkeling van dit landschap kan daarom ook de pagina over de geschiedenis van Guadalest lezen. Daar wordt duidelijk hoe nauw landbouw, verdediging, water en het ontstaan van de nederzetting met elkaar verbonden waren.
Voor bezoekers maakt juist die combinatie van natuur en cultuur Guadalest bijzonder. Men komt voor het kasteel, de musea en het uitzicht, maar ontdekt al snel dat het landschap minstens zo belangrijk is. De bergen verklaren de ligging van het dorp, het water verklaart de vallei en de landbouwterrassen verklaren een groot deel van het vroegere dagelijkse leven. Wie het dorp alleen als fotostop bezoekt, mist daardoor een belangrijk deel van het verhaal. Guadalest wordt interessanter wanneer men tijd neemt om ook de omgeving te verkennen.
Ecotoerisme en rust
De groeiende belangstelling voor wandelen, fietsen en kleinschalig natuurtoerisme past goed bij Guadalest, maar vraagt ook om zorgvuldigheid. Het dorp ontvangt veel bezoekers en de natuurgebieden eromheen zijn kwetsbaar. Droogte, natuurbrand, erosie en afval kunnen schade veroorzaken aan het landschap. De officiële wandelinformatie van Guadalest is hierover duidelijk: vuur maken is in het berggebied geen activiteit die bij een wandeling hoort. Zeker tijdens het droge seizoen moet iedere vorm van vuur worden vermeden en moeten eventuele aanvullende lokale verboden strikt worden gevolgd.
Wie de natuur rond Guadalest bezoekt, helpt mee door op bestaande wegen en paden te blijven, afval mee terug te nemen, geen planten te plukken, geen vuur te maken, honden onder controle te houden en rekening te houden met bewoners, landbouwgrond en dieren. Ook parkeren verdient aandacht. Landwegen, toegangen tot akkers en brandweerwegen moeten altijd vrij blijven, zelfs wanneer een populair wandelpunt op een drukke dag vol auto's staat.
Ecotoerisme betekent hier vooral rustig en bewust genieten van het landschap. Dat kan met een wandeling rond het stuwmeer, een rit door de vallei, een bezoek aan uitzichtpunten of een dagtocht naar de bergen. Lokale gidsen en organisaties voor actief toerisme kunnen helpen om de omgeving beter te begrijpen, vooral wanneer men meer wil weten over planten, vogels, geologie, oude landbouwsystemen of de geschiedenis van waterbeheer.
De beschermde status van delen van Aitana en Serrella onder Natura 2000 onderstreept dat natuurbehoud hier meer is dan alleen een toeristische slogan. De ZEC Aitana, Serrella i Puigcampana en de vogelbeschermingszone Montañas de la Marina behoren tot een Europees netwerk dat belangrijke leefgebieden en soorten moet behouden. Voor bezoekers betekent dit vooral dat respect voor paden, vegetatie en dieren vanzelfsprekend hoort bij een dag in de bergen.
Voor buitenlanders die in Guadalest of omgeving wonen, vormt dit landschap bovendien een dagelijkse rijkdom. Natuur is hier niet iets voor één uitstapje, maar een vast onderdeel van het wonen in Alicante. Wie graag wandelt of buiten leeft, kan vanuit deze streek in korte tijd totaal verschillende landschappen bereiken: van het stuwmeer en de mediterrane vallei tot de hogere bergwereld van Aitana en Serrella.
Beste tijd voor de natuur
De natuur rond Guadalest verandert sterk per seizoen. In de winter en het vroege voorjaar trekken de bloeiende amandelbomen veel aandacht. Afhankelijk van temperatuur, hoogte en het weer kan de bloei van locatie tot locatie verschillen. De valleien krijgen dan plaatselijk een zachte witte en roze kleur. Wie speciaal voor de amandelbloesem komt, doet er daarom goed aan vlak voor vertrek naar de actuele omstandigheden te kijken in plaats van één vaste bloeidatum aan te houden.
In het voorjaar is de natuur doorgaans op haar groenst en verschijnen wilde bloemen en aromatische planten volop. Vogels zijn actiever en de temperaturen zijn meestal geschikt voor langere wandelingen. Dit is voor veel wandelaars een van de aantrekkelijkste perioden. De dagen worden langer, terwijl de extreme zomerhitte meestal nog ontbreekt.
De zomer is zonnig en droog, maar voor intensief wandelen vaak te warm. Op open hellingen kan de gevoelstemperatuur aanzienlijk hoger liggen dan de officiële luchttemperatuur en schaduw is niet overal aanwezig. Wie dan toch op pad wil, kiest het beste voor korte routes, vroege ochtenduren en ruim voldoende water. Ook het natuurbrandgevaar verdient in deze periode extra aandacht. Bij een hoge of extreme risicosituatie kunnen beperkingen gelden die belangrijker zijn dan een vooraf gepland wandelprogramma.
In de herfst keert de rust terug en zijn de temperaturen opnieuw aantrekkelijk. Na de eerste regen verandert de geur van het landschap en komt vegetatie die tijdens de droge zomer vrijwel stil leek te staan weer tot leven. Dit kan eveneens een mooie periode zijn voor wandelen, al moet na zware regenval rekening worden gehouden met modder, gladde rotsen en erosie.
De winter kan verrassend helder zijn, met prachtige vergezichten en frisse berglucht. Op de hoogste delen van Aitana kan het vriezen en soms zelfs sneeuwen. Dat laat zien dat Alicante veel meer klimaatgezichten heeft dan alleen zon en strand. Wie vanuit Benidorm op een zachte winterdag de bergen in rijdt, kan binnen korte tijd in omstandigheden terechtkomen die warme kleding en stevig schoeisel vereisen.
Levend natuurdecor
De natuur en de berggebieden rond El Castell de Guadalest vormen een onmisbaar onderdeel van de identiteit van het dorp. Van bloeiende amandelbomen in de vallei tot de indrukwekkende hoogte van de Sierra de Aitana, de ruige schoonheid van de Sierra de Serrella en de stille hellingen van de Sierra de Xortà: de omgeving is een bijzondere bestemming voor natuurliefhebbers. Vogels, wilde zoogdieren, mediterrane planten, rotsvegetatie en oude landbouwterrassen maken dit gebied rijk aan variatie. Het stuwmeer geeft er een uniek en fotogeniek accent aan, waardoor natuur en door mensen gevormd landschap bijna nergens scherp van elkaar te scheiden zijn.
Voor wandelaars is juist die afwisseling interessant. Een bezoek kan bestaan uit een relatief ontspannen ronde rond het stuwmeer, maar ook uit een serieuze bergwandeling over de PR-V-18 richting de 1.218 meter hoge top van Aixortà. Wie meerdere dagen in de omgeving verblijft, kan daarnaast Aitana en Serrella ontdekken. Daardoor is Guadalest veel meer dan alleen een korte excursie vanaf de Costa Blanca.
Voor bezoekers en inwoners is Guadalest daarmee niet alleen een historisch dorp, maar ook een toegangspoort tot enkele van de mooiste landschappen van het binnenland van Alicante. Wie meer wil weten over het dorp zelf, kan ook de algemene informatie over El Castell de Guadalest lezen. Wie naast wandelen ook het kasteel, Casa Orduña, musea en de oude stad wil bezoeken, vindt meer informatie op de pagina over bezienswaardigheden in Guadalest.
Voor wie de omgeving verder wil verkennen, zijn ook de pagina's over Benidorm, Altea en La Nucía interessant, omdat zij samen een goed beeld geven van de combinatie van kust, bergen en dorpen in La Marina Baixa. Vanuit de drukte van Benidorm sta je relatief snel tussen de berghellingen, terrassen en wandelpaden van de Vall de Guadalest. Precies dat contrast maakt dit deel van de provincie Alicante zo bijzonder.
Wie Guadalest alleen bezoekt om vanaf het dorp een foto van het blauwe stuwmeer te maken, ziet dus slechts een klein deel van wat deze omgeving te bieden heeft. Achter het beroemde uitzicht ligt een compleet berglandschap met beschermde natuur, lange wandelroutes, eeuwenoude landbouwterrassen, bronnen, bossen en toppen boven de duizend meter. Voor Nederlanders en Belgen die tijdens hun vakantie, emigratie of verblijf aan de Costa Blanca ook het rustige binnenland willen ontdekken, is de natuur rond Guadalest daarom een van de gebieden die absoluut meer tijd verdient.
Dit artikel is voor het laatst bijgewerkt op 21 augustus 2026.