Bergen, druiven en stilte
Monforte del Cid ligt in een landschap dat op het eerste gezicht misschien droog en eenvoudig oogt voor wie vooral de groene kuststroken van andere delen van Spanje gewend is. Maar wie hier wat langer kijkt, ontdekt al snel dat de natuur rond het dorp veel rijker en afwisselender is dan die eerste indruk doet vermoeden. Rond Monforte del Cid ligt een mozaïek van druivenvelden, heuvels, droge berghellingen, dennenzones en paden die zich door het binnenland slingeren. Het is geen natuur die zich opdringt, maar een landschap dat zich langzaam laat lezen. Juist daarin zit de aantrekkingskracht van deze streek.
De natuur rond Monforte del Cid is bovendien niet los te zien van het dagelijks leven. Landbouw, religieuze routes, kleine berggebieden en open valleien lopen hier in elkaar over. Dat maakt de omgeving interessant voor wandelaars, voor mensen die graag buiten zijn en voor wie de provincie Alicante ook eens buiten de kust wil leren kennen. Niet de zee, maar de bergen, de druiven en de droge mediterrane lucht bepalen hier het ritme. En juist dat geeft Monforte del Cid een heel eigen natuurbeleving.
Sierra del Cid als herkenningspunt
Een van de duidelijkste natuurlijke bakens in de omgeving is de Sierra del Cid. Deze bergketen ligt deels in de omgeving van Monforte del Cid en deels richting Petrer en vormt een markante lijn in het landschap. De bergen zijn vanuit de streek goed zichtbaar en geven de hele omgeving een robuust karakter. Voor veel bewoners en bezoekers is de Sierra del Cid het natuurlijke decor van de vallei. Juist omdat Monforte del Cid in een meer open agrarisch gebied ligt, vallen deze bergen extra sterk op.
De Sierra del Cid is niet alleen mooi om naar te kijken, maar ook belangrijk voor wandelaars. Vanuit de streek lopen gemarkeerde routes richting de berg en in de bredere zone bestaan verschillende wandelmogelijkheden. Daarbij hoort ook de bekende omgeving van de Silla del Cid, een opvallende topvorm die veel wandelaars aantrekt. Deze bergwereld is geen licht stadspark, maar een echt mediterraan berggebied met rotsen, hoogteverschillen, open uitzichten en droge hellingen. Wie van wandelen houdt en wat meer inspanning niet schuwt, vindt hier een van de bekendere berglandschappen van het binnenland van Alicante.
Belangrijk is wel dat de Sierra del Cid niet als één losstaand gebied naast Monforte del Cid ligt, maar deel uitmaakt van het beschermde landschap Sierra del Maigmó y Sierra del Cid. Daardoor is het niet alleen een recreatiegebied, maar ook een landschap met ecologische waarde. Dat beschermde karakter past goed bij de manier waarop deze streek natuur beleeft: niet als grote nationale parkbeleving, maar als een gebied waar landbouw, wandelroutes, landschap en bescherming naast elkaar bestaan.
De echte natuurkern van Monforte
Wie echt over de natuur van Monforte del Cid spreekt, kan niet om het Paraje Natural Municipal Sierra de las Águilas y San Pascual heen. Dit gemeentelijke natuurgebied ligt binnen de gemeente Monforte del Cid en is in 2012 officieel beschermd. Daarmee heeft de gemeente wel degelijk een eigen erkend natuurgebied, ook al is dat minder bekend bij het grote publiek dan sommige grotere natuurparken in de provincie. Voor de natuurbeleving van Monforte del Cid is dit juist een kerngebied.
Het gebied rond Orito, de Sierra de las Águilas en San Pascual combineert landschap, natuur en cultuur op een manier die heel typerend is voor deze gemeente. Hier lopen paden langs droge hellingen, rotsige stukken, uitkijkpunten en plekken die ook religieuze betekenis hebben. Dat geeft de natuurbeleving in Monforte del Cid een extra laag. Je wandelt hier niet alleen door een mooi landschap, maar ook door een gebied waar geloof, traditie en natuur al lang met elkaar verweven zijn.
Voor veel inwoners is juist dit gebied het meest directe natuurgebied van Monforte del Cid. Niet alleen vanwege de bescherming, maar ook omdat het goed toegankelijk is en duidelijk verbonden is met plaatselijke routes en gewoonten. In plaats van vooral naar verder weg gelegen natuurparken te kijken, is het logischer om hier het zwaartepunt van de natuur rond Monforte del Cid te leggen. Dat doet meer recht aan de echte ligging van de gemeente en aan de natuur die bewoners en bezoekers hier het eerst ervaren.
Wandelroutes door het bergland
Monforte del Cid heeft voor wandelaars meer te bieden dan alleen losse bergpaden. In het beschermde gebied rond Orito en San Pascual lopen gemarkeerde routes zoals PR-CV 179 en de variant PR-CV 179.1. Deze routes verbinden natuur, uitzicht en plaatselijke herkenningspunten met elkaar. Ze voeren onder meer door de Sierra de las Águilas, langs de grot van San Pascual en door zones die juist door hun openheid en rust aantrekkelijk zijn.
Ook vanuit Monforte del Cid zelf loopt er een gemarkeerde route richting de Sierra del Cid, namelijk PR-CV 342. Daardoor is wandelen vanuit de gemeente niet alleen iets van spontane landwegen of ongekende paadjes, maar ook van duidelijke, erkende wandeltrajecten. Voor wie in de streek woont of er verblijft, is dat een groot voordeel. Je hoeft niet zelf overal naar toegangen te zoeken, maar kunt kiezen uit routes die in de praktijk al langer gebruikt en aangeduid worden.
Dat maakt het landschap rond Monforte del Cid aantrekkelijk voor verschillende soorten wandelaars. Er zijn eenvoudigere routes met religieuze of landschappelijke accenten, maar ook langere of zwaardere tochten in de bergzone. Wie rustig wil lopen en van uitzicht wil genieten, zit hier goed. Wie juist uitdaging zoekt, vindt die ook. Juist die variatie maakt het buitengebied rond Monforte del Cid sterker dan op het eerste gezicht lijkt.
Droge flora met veel geur
De vegetatie rond Monforte del Cid is typisch voor het droge binnenland van de provincie Alicante. Hier geen dicht, vochtig groen, maar een landschap van struiken, lage bomen, kruiden en droogtebestendige soorten die goed tegen zon en schaarser water kunnen. In de heuvels en bergzones groeien mediterrane planten die vooral in het voorjaar voor kleur en geur zorgen. Dan ruikt het landschap naar warme aarde, hars en wilde kruiden, en dat geeft wandelingen in deze streek een heel eigen sfeer.
In de lager gelegen delen van de gemeente spelen ook de landbouwgewassen een grote rol in het beeld. Druivenvelden, olijfbomen en andere akkers vormen een belangrijk deel van de overgang tussen natuur en cultuurlandschap. Daardoor oogt de omgeving van Monforte del Cid nergens helemaal wild, maar ook nergens volledig aangelegd. Juist dat tussengebied maakt haar aantrekkelijk. De natuur zit hier niet alleen in berghellingen en paden, maar ook in de open ruimte van de vallei zelf.
Hogerop komen ook dennenzones voor, die vooral op bepaalde hellingen voor schaduw en een zachter groen zorgen. Het zijn geen eindeloze bossen zoals in nattere streken, maar eerder droge mediterrane bosstukken die goed passen bij het terrein. In combinatie met rots, stof, geurige struiken en de open lucht zorgen zij voor dat typische landschap van het binnenland van Alicante waar veel wandelaars juist voor komen.
Dierenleven in het binnenland
Ook het dierenleven rond Monforte del Cid is subtieler dan in grote moerasgebieden of bossen, maar daarom niet minder interessant. In de lucht zijn geregeld roofvogels te zien die profiteren van de thermiek boven de rotsige hellingen. Kleinere vogels bevolken de struikzones en open randen van akkers en paden. Voor wie goed kijkt en rustig loopt, laat het landschap daardoor veel meer leven zien dan een snelle blik vanuit de auto doet vermoeden.
Op zonnige dagen zijn ook reptielen typisch voor dit soort terrein. Hagedissen en gekko’s horen bij het gewone beeld van droge mediterrane hellingen en stenen randen. Daarnaast leven er in het bredere buitengebied kleine zoogdieren en andere soorten die goed passen bij het overgangslandschap tussen berg, akker en struikgewas. Het gaat hier niet om spectaculaire safari-achtige natuur, maar om een levende omgeving die zich vooral laat zien aan wie vertraagt.
El Hondo als uitstap
In het oorspronkelijke artikel kreeg El Hondo veel nadruk als nabij natuurgebied, maar voor Monforte del Cid is dat beter te zien als een interessante uitstap in de ruimere regio dan als direct natuurgebied van de gemeente zelf. El Hondo ligt zuidelijker, in de omgeving van Elche en Crevillent, en hoort ecologisch bij een heel ander type landschap: wetlands, lagunes en rietvelden. Voor wie in Monforte del Cid woont of verblijft, kan het zeker een waardevol daguitstapje zijn, maar het is niet het natuurlijke kerngebied van Monforte zelf.
Dat verschil is belangrijk, omdat de natuur van Monforte del Cid juist zijn kracht haalt uit de droge binnenlandse landschappen, de bergzones en de verbinding met Orito en San Pascual. El Hondo laat een heel andere kant van de provincie Alicante zien en kan daarom een mooie aanvulling zijn voor wie tijdens een verblijf in Monforte meer van de regio wil ontdekken. Maar voor de eigen natuuridentiteit van de gemeente blijven de Sierra del Cid en vooral de Sierra de las Águilas en San Pascual veel bepalender.
Een landschap dat langzaam werkt
Wat de natuur rond Monforte del Cid zo prettig maakt, is dat ze niet schreeuwt om aandacht. Ze werkt langzaam. Een eerste blik ziet misschien vooral droge grond, akkers en bergen. Pas daarna vallen de details op: de geur van kruiden in warm weer, het contrast tussen druivenvelden en rotsen, het stille uitzicht vanaf een pad boven Orito, de schaduw van een den op een helling, het gevoel van ruimte dat in deze streek voortdurend aanwezig is.
Voor wie van wandelen, buitenlucht en rust houdt, is Monforte del Cid daardoor een bijzonder fijne uitvalsbasis. Niet omdat het de meest spectaculaire natuur van Alicante heeft, maar omdat het een landschap biedt dat echt bij het binnenland van deze provincie hoort. Hier gaan landbouw, religieuze routes, beschermde heuvels en bergtochten in elkaar over. En juist daardoor voelt de natuur rond Monforte del Cid niet als een los uitstapje, maar als een vanzelfsprekend onderdeel van het leven in deze streek.