Dorp tussen bergen en wijngaarden
La Romana is zo’n plek die je pas echt leert kennen wanneer je van de doorgaande wegen afwijkt en je laat leiden door landelijke routes tussen wijngaarden, olijfbomen, amandelbomen en kalkstenen heuvels. De gemeente ligt in het binnenland van de provincie Alicante, ruim dertig kilometer van de Middellandse Zee en op ongeveer veertig kilometer van de stad Alicante. Toch voelt La Romana duidelijk anders dan de drukke kustplaatsen. Hier bepalen landbouwgrond, natuursteen, bergen en het rustige ritme van een klein dorp het dagelijks leven.
La Romana behoort tot de streek Medio Vinalopó, in het Valenciaans Vinalopó Mitjà en in het Nederlands meestal Midden-Vinalopó genoemd. Een Spaanse comarca is een streek die uit verschillende gemeenten bestaat. De Midden-Vinalopó ligt rond plaatsen als Novelda, Aspe, Monóvar, Elda en Petrer en staat bekend om druiventeelt, wijn, natuursteen en een droog maar karaktervol landschap.
De compacte dorpskern van La Romana ligt tussen een uitgestrekt buitengebied en verschillende bergketens. Daardoor is het dorp aantrekkelijk voor mensen die rust en ruimte zoeken, maar niet volledig afgelegen willen wonen. Winkels, scholen, zorg en horeca zijn in de kern aanwezig, terwijl grotere plaatsen als Aspe, Novelda, Monóvar en Elche met de auto goed bereikbaar blijven.
Wie La Romana voor het eerst bezoekt, ziet geen klassiek toeristendorp met een boulevard, grote hotels of rijen souvenirwinkels. Het is een werkende gemeente waarin landbouwers, ondernemers, gezinnen, gepensioneerden en internationale bewoners samenleven. De aantrekkingskracht zit niet in één groot monument, maar in de combinatie van landschap, dorpssfeer, lokale bedrijvigheid en bereikbaarheid.
Voor meer informatie over het omliggende landschap, de bergen en de wandelmogelijkheden kan verder worden gelezen op de pagina over de natuur rond La Romana. Wie overweegt hier langere tijd te verblijven of een huis te kopen, vindt aanvullende praktische informatie op de pagina over wonen in La Romana.
Ligging in Midden-Vinalopó
De gemeente La Romana heeft een oppervlakte van ongeveer 44 vierkante kilometer. Het grondgebied grenst aan Monóvar, Pinoso, Algueña, Orihuela, Hondón de las Nieves, Aspe en Novelda. Door die ligging vormt La Romana een overgang tussen de landbouwvlakten van de Vinalopó en de bergachtige gebieden verder naar het westen en zuiden.
De dorpskern ligt op ongeveer 420 meter boven zeeniveau. Dat is aanzienlijk hoger dan de meeste kustplaatsen van Alicante. De hoogte is merkbaar in het klimaat. Zomerdagen kunnen zeer warm zijn, maar avonden koelen vaak iets sterker af dan direct aan zee. In de winter kunnen de nachten fris en soms zelfs koud zijn, vooral wanneer er weinig bewolking is.
Het hoogste punt binnen de gemeente ligt bij de Penya de la Mina, ook Peña de la Mina genoemd. Deze bergtop in de omgeving van l’Algaiat bereikt een hoogte van ongeveer 1.053 meter. Vanuit de hogere delen van de gemeente zijn op heldere dagen grote delen van het binnenland van Alicante te overzien.
La Romana ligt niet in een volledig vlak dal. Rondom het dorp liggen onder meer de Serra del Reclot, de bergomgeving van l’Algaiat en de Serra de Beltrans. Het Valenciaanse woord serra en het Spaanse woord sierra betekenen beide bergketen of heuvelrug. In plaatselijke namen worden beide taalvormen door elkaar gebruikt.
Deze bergen geven La Romana een beschut en herkenbaar decor. Vanuit veel straten en landelijke wegen zijn rotsachtige hellingen zichtbaar. De bebouwing ligt daardoor niet los in een open vlakte, maar maakt deel uit van een landschap dat voortdurend wordt begrensd door heuvels en bergkammen.
Droog landschap met waterkracht
Het klimaat van La Romana wordt omschreven als semi-aride mediterraan. Semi-aride betekent halfdroog. De zomers zijn doorgaans lang, zonnig en droog, terwijl de meeste neerslag in het voor- en najaar valt. De gemiddelde jaartemperatuur ligt rond de 15,8 graden, maar achter dat gemiddelde gaan grote verschillen tussen zomerse middagen en winterse nachten schuil.
Regen valt onregelmatig. Er kunnen weken of maanden voorbijgaan met nauwelijks neerslag, waarna in korte tijd zeer veel water naar beneden komt. De gemeente wordt doorsneden door de Rambla de La Romana en de Rambla Honda. Een rambla is een droge of vrijwel droge waterloop die tijdens zware regen plotseling grote hoeveelheden water kan afvoeren.
Deze waterlopen monden uiteindelijk uit in de rivier Tarafa. Het grootste deel van het jaar ogen ze onschuldig en droog, maar tijdens stortbuien kunnen stroming, modder en meegesleurd materiaal gevaarlijk worden. Voor bewoners van landelijke woningen is de afwatering daarom een belangrijk aandachtspunt.
Het droge klimaat heeft het landschap gevormd. De landbouw is aangepast aan een beperkte en onregelmatige beschikbaarheid van water. Op veel plaatsen zijn terrassen, greppels, reservoirs en andere voorzieningen aangelegd om regenwater zo goed mogelijk te benutten en te voorkomen dat vruchtbare grond wegspoelt.
Het landschap is daardoor niet volledig natuurlijk en ook niet volledig door mensen gemaakt. Het is een oud cultuurlandschap waarin landbouwgrond, droge rivierbeddingen, berghellingen en verspreide bebouwing in elkaar overlopen. Juist die combinatie geeft La Romana zijn karakteristieke uiterlijk.
Gemeente met 2.700 inwoners
La Romana telde volgens de officiële bevolkingscijfers op 1 januari 2025 2.729 inwoners. Daarmee is het inwonertal hoger dan de ongeveer 2.500 mensen die jarenlang in algemene beschrijvingen van het dorp werden genoemd. De gemeente is de afgelopen jaren geleidelijk gegroeid.
De schaal blijft echter overzichtelijk. La Romana is groot genoeg voor dagelijkse voorzieningen en een actief verenigingsleven, maar klein genoeg om een herkenbare gemeenschap te behouden. Veel inwoners kennen elkaar via school, sport, familie, werk of de plaatselijke feesten.
Het dorp werd pas in 1929 een zelfstandige gemeente. Daarvoor maakte het gebied bestuurlijk deel uit van Novelda. Die relatief jonge zelfstandigheid betekent niet dat de streek pas sinds de twintigste eeuw wordt bewoond. Verspreide gehuchten, boerderijen en landbouwbedrijven bestonden al veel langer.
De dorpskern ontwikkelde zich geleidelijk rond landbouw, het bezit van de markiezen van La Romana en de kerk van San Pedro Apóstol. De huidige gemeente bestaat daardoor niet uitsluitend uit een compact centrum, maar ook uit een groot landelijk gebied met verspreide woningen en kleinere woonconcentraties.
In de afgelopen decennia hebben ook veel bewoners uit andere Europese landen zich in La Romana gevestigd. De internationale bevolking vormt inmiddels een duidelijk zichtbaar deel van de gemeente. Vooral de combinatie van vrijstaande woningen, grote percelen, ruimte en bereikbaarheid heeft nieuwe bewoners aangetrokken.
Dat internationale karakter is merkbaar bij makelaars, horecazaken, winkels en lokale dienstverleners. Toch blijft La Romana in de eerste plaats een Spaans dorp. Gemeentelijke procedures, verenigingen, feesten en het dagelijkse sociale leven zijn vooral Spaanstalig.
Dorp en landelijk buitengebied
De centrale bebouwing van La Romana is overzichtelijk en grotendeels vlak. In vergelijking met oude bergdorpen zijn veel straten relatief ruim. Rond het centrum liggen pleinen, winkels, cafés, gemeentelijke voorzieningen en woningen die dicht bij elkaar staan.
Het dorp wordt aan de noordzijde begrensd door een dennengebied dat tegenwoordig deel uitmaakt van het Parque Doctor Pérez López. Dit park wordt gebruikt voor ontspanning, wandelingen en plaatselijke activiteiten. Aan de zuidzijde ligt eveneens een traditionele dennenzone, die particulier eigendom is.
In en rond de dorpskern wisselen oudere huizen en modernere woningen elkaar af. Sommige straten bestaan uit aaneengesloten dorpshuizen, terwijl aan de randen meer vrijstaande bebouwing en nieuwere woonstraten te vinden zijn. De overgang naar het buitengebied is vaak abrupt: enkele straten verder beginnen de akkers, wijngaarden en onverharde wegen al.
Buiten het centrum liggen landelijke gebieden en kleine woonkernen, waaronder l’Algaiat, vaak in het Spaans Algayat genoemd, en La Boquera. Hier is de bebouwing veel verspreider. Woningen liggen tussen landbouwpercelen, aan smalle wegen of aan de voet van berghellingen.
Het Spaanse woord caserío wordt gebruikt voor een klein gehucht, een groep landelijke huizen of verspreide agrarische bebouwing. In La Romana zijn nog verschillende van zulke plekken te herkennen. Sommige gebouwen worden nog voor landbouw gebruikt, terwijl andere zijn gerenoveerd tot permanente woningen, tweede huizen of kleinschalige verblijfsaccommodaties.
Wonen in het buitengebied biedt ruimte, uitzicht en privacy, maar vraagt ook meer zelfstandigheid. Afstanden naar winkels en zorg zijn groter, wegen kunnen smaller zijn en aansluitingen op water, riolering en internet verschillen per locatie. De landelijke uitstraling is aantrekkelijk, maar vormt geen garantie dat een woning zonder praktische beperkingen kan worden gebruikt.
Druiven, wijn en amandelen
Landbouw is een van de belangrijkste kenmerken van La Romana. De gemeente is omringd door percelen met druiven, amandelbomen en olijfbomen. Deze gewassen zijn goed aangepast aan de droge bodem, het grote aantal zonuren en de hoogte van het gebied.
La Romana maakt deel uit van de productiestreek van de Uva de Mesa Embolsada del Vinalopó. Dit is de beschermde tafeldruif uit de Vinalopó die tijdens het rijpen aan de plant in een papieren zak wordt verpakt. Het zakje beschermt de druiven tegen weersinvloeden, insecten en beschadiging en zorgt voor een gelijkmatige rijping.
De zakken worden één voor één met de hand rond de druiventrossen aangebracht. Ook de oogst vraagt veel handwerk. De teelt is daardoor arbeidsintensief en vormt voor verschillende gezinnen en bedrijven in de streek nog altijd een belangrijke inkomstenbron.
Naast tafeldruiven worden druiven voor wijn verbouwd. La Romana ligt in het bredere wijngebied van Alicante, waar vooral droge omstandigheden en kalkrijke bodems kenmerkend zijn. De Monastrell is een van de druivenrassen die sterk met het binnenland van Alicante wordt verbonden.
Niet iedere wijngaard rond het dorp levert druiven aan een eigen plaatselijke wijnmakerij. Druiven kunnen ook worden verkocht aan producenten en coöperaties in omliggende gemeenten. Toch blijft wijn duidelijk onderdeel van de identiteit en de promotie van La Romana.
Amandelbomen en olijfbomen groeien vooral op drogere percelen en hellingen. De amandelbloesem kan aan het einde van de winter delen van het landschap wit en roze kleuren. De amandelteelt staat echter onder druk door droogte, lage opbrengsten en plantenziektes.
De olijfboom is beter bestand tegen lange droge perioden, maar ook deze teelt vraagt onderhoud en voldoende regen op de juiste momenten. Oude boomgaarden vertellen daardoor niet alleen iets over het landschap, maar ook over de inspanning die nodig is om in dit klimaat landbouw te bedrijven.
Natuursteen vormt de economie
Naast de landbouw heeft de winning en verwerking van marmer en andere natuursteen La Romana economisch sterk gevormd. De gemeente ligt in een van de belangrijkste natuursteengebieden van de provincie Alicante. Ook Novelda, Monóvar, Pinoso en Algueña zijn nauw met deze bedrijfstak verbonden.
In de Serra del Reclot wordt onder meer rood marmer gewonnen dat kenmerkend is voor de plaatselijke industrie. In de praktijk worden verschillende soorten kalksteen en marmer gewonnen, gezaagd, gepolijst en verwerkt tot platen, vloeren, gevelbekleding en andere bouwmaterialen.
De natuursteenindustrie is zichtbaar in het landschap. Langs wegen liggen werkplaatsen, opslagterreinen en bedrijven waar grote blokken steen worden verwerkt. Op sommige berghellingen zijn steengroeven en aangesneden rotswanden te zien.
Dat industriële landschap past niet bij het romantische beeld van een volledig onaangetast wijndorp, maar hoort wel bij het echte karakter van La Romana. De winning van steen heeft werkgelegenheid, gespecialiseerde kennis en economische ontwikkeling gebracht. Tegelijk heeft zij invloed op verkeer, stof, geluid en het uiterlijk van de bergen.
De combinatie van landbouw en natuursteen onderscheidt La Romana van veel andere dorpen in Alicante. Het dorp leeft niet uitsluitend van toerisme of buitenlandse woningbezitters. Er is een eigen productieve economie die verbonden is met de grond onder en rondom de gemeente.
Voor bezoekers kan die bedrijvigheid even wennen zijn. Tussen schilderachtige wijngaarden kunnen vrachtwagens, steenbedrijven en industriële terreinen verschijnen. Juist deze afwisseling maakt duidelijk dat La Romana geen zorgvuldig opgebouwd toeristisch decor is, maar een gemeente waarin wordt gewoond en gewerkt.
Rust zonder afzondering
Een van de sterke punten van La Romana is de combinatie van een landelijke ligging en een praktische bereikbaarheid. Het dorp ligt niet direct aan een autosnelweg, waardoor doorgaand verkeer beperkt blijft. Via regionale wegen zijn grotere verkeersassen en omliggende plaatsen echter goed bereikbaar.
Aspe ligt ten zuidoosten van La Romana en beschikt over grotere winkels, scholen, zorgvoorzieningen en verschillende diensten. Novelda is belangrijk voor handel, natuursteen, horeca en administratieve voorzieningen. Monóvar ligt ten noorden van de gemeente en vormt een andere logische uitwijkplaats.
Elche biedt een veel uitgebreider stedelijk aanbod en ligt binnen een haalbare rijafstand. Ook de luchthaven Alicante-Elche Miguel Hernández is voor inwoners van La Romana goed bereikbaar. Daardoor is het dorp interessant voor mensen die regelmatig naar Nederland of België reizen of familiebezoek ontvangen.
Alicante-stad ligt op ongeveer veertig kilometer afstand. De precieze reistijd hangt af van de gekozen route en het verkeer. Voor incidentele bezoeken is de afstand goed te overzien, maar dagelijks naar Alicante pendelen vraagt vanzelfsprekend meer tijd en brandstof.
De Middellandse Zee ligt niet direct om de hoek. Voor een strandbezoek moet de auto worden genomen en rekening worden gehouden met een rit richting onder meer Santa Pola, Arenales del Sol of de kust rond Alicante en Elche. Wie dagelijks lopend naar zee wil, zal daarom niet voor La Romana kiezen.
Daar staat tegenover dat het dorp nauwelijks last heeft van de seizoensdrukte die aan de kust ontstaat. In augustus wordt het in La Romana levendiger door de feesten en terugkerende families, maar het dagelijkse leven wordt niet volledig overgenomen door vakantieverhuur en strandtoerisme.
Feesten verbinden het dorp
De belangrijkste feesten van La Romana worden gehouden in de derde week van augustus. De patroonfeesten zijn gewijd aan de Heilige Harten van Jezus en Maria. De traditie gaat terug tot het begin van de twintigste eeuw.
Tijdens deze dagen verandert het rustige dorp tijdelijk in een levendig feestcentrum. Op het programma staan onder meer muziek, processies, vuurwerk, gezamenlijke maaltijden, kinderactiviteiten en sportwedstrijden. De precieze invulling wordt ieder jaar opnieuw vastgesteld.
Sinds 1975 vormen de groepen van Moren en Christenen een belangrijk onderdeel van de feesten. De Spaanse naam voor zo’n feestgroep is comparsa. De groepen nemen deel aan optochten, muziekactiviteiten en andere feestonderdelen.
Sommige lokale woorden vragen voor Nederlandse en Belgische bezoekers enige uitleg. Een mascletà is een luid vuurwerkspektakel waarbij ritme en knallen belangrijker zijn dan kleuren. Een correfoc is een vuurloop waarbij verklede deelnemers met vuurwerk door de straten trekken. Een despertà is een vroege optocht waarmee bewoners met muziek en knallen worden gewekt.
Ook bous al carrer, stierenactiviteiten op straat, kunnen deel uitmaken van het traditionele programma. Wie dergelijke activiteiten niet wil bijwonen of gevoelig is voor harde knallen, doet er goed aan het programma vooraf zorgvuldig te bekijken.
Naast de augustusfeesten worden onder meer San Antón, carnaval, de Goede Week en San Isidro gevierd. Vooral San Isidro heeft een duidelijke relatie met het agrarische karakter van de gemeente. Zulke feesten zorgen ervoor dat landbouw, geloof en gemeenschap zichtbaar met elkaar verbonden blijven.
Traditioneel en toch modern
Hoewel het tempo in La Romana rustig ligt, is de gemeente niet in het verleden blijven steken. Er zijn scholen, sportvoorzieningen, gemeentelijke diensten, winkels, horeca en bedrijven. Moderne internetverbindingen maken het bovendien mogelijk om vanuit het dorp of buitengebied online te werken, al moet de dekking altijd per adres worden gecontroleerd.
De komst van internationale bewoners heeft het aanbod van woningen en diensten verbreed. Makelaars, bouwbedrijven, onderhoudsbedrijven en andere ondernemers zijn gewend geraakt aan klanten die niet uit Spanje komen. In sommige situaties kan Engels worden gesproken, maar Spaans blijft de belangrijkste taal voor het dagelijks leven.
Nieuwe bewoners leven verspreid over de dorpskern en het buitengebied. Daardoor bestaat er niet één afzonderlijke buitenlandse wijk. Sommige landelijke zones hebben wel een opvallend internationale bevolking, vooral waar grotere vrijstaande woningen en gerenoveerde landhuizen staan.
De aanwezigheid van buitenlandse inwoners heeft La Romana opener gemaakt, maar de plaatselijke identiteit niet vervangen. Dorpsfeesten, familieverbanden, landbouw, verenigingen en Spaanse gewoonten blijven het ritme bepalen. Wie zich blijvend in de gemeente vestigt, haalt daarom veel voordeel uit het leren van Spaans en het onderhouden van lokale contacten.
La Romana is niet uitsluitend rustig. Landbouwmachines beginnen soms vroeg, steenbedrijven en vrachtverkeer kunnen hoorbaar zijn en tijdens feesten klinkt muziek tot laat. Het echte plattelandsleven bestaat niet alleen uit stilte en uitzicht, maar ook uit werk, dieren, verkeer en seizoensgebonden bedrijvigheid.
Voor wie past La Romana?
La Romana past vooral bij mensen die ruimte, natuur en een overzichtelijk dorpsleven belangrijk vinden. Het dorp kan aantrekkelijk zijn voor gezinnen, gepensioneerden, thuiswerkers en zelfstandig ondernemers die niet dagelijks afhankelijk zijn van het banenaanbod in een grote stad.
Voor mensen die willen emigreren naar Spanje of nadenken over wonen in Alicante biedt La Romana een ander leven dan de bekende badplaatsen. De kust blijft bereikbaar, maar bepaalt niet iedere dag het tempo. Hier staan bergen, landbouw en de gemeenschap veel centraler.
Wie een huis in het buitengebied zoekt, kan grotere percelen en meer privacy vinden dan in veel kustgemeenten. Daar staan extra onderhoud, langere afstanden en een grotere afhankelijkheid van de auto tegenover. Ook de juridische status van landelijke woningen, bijgebouwen en percelen moet vóór een aankoop zorgvuldig worden gecontroleerd.
Mensen die veel uitgaansgelegenheden, internationale winkels en stedelijke voorzieningen op loopafstand verwachten, zullen zich waarschijnlijk prettiger voelen in Elche, Alicante of een kustplaats. La Romana biedt dagelijkse basisvoorzieningen, maar voor gespecialiseerd winkelen, uitgebreide medische zorg en een groot cultureel aanbod blijven grotere plaatsen nodig.
Ook het klimaat verdient aandacht. De zomers zijn heet en droog, terwijl winteravonden door de hoogte fris kunnen zijn. Oudere woningen zijn niet altijd goed geïsoleerd. Een huis dat tijdens een zonnige bezichtiging aangenaam aanvoelt, kan in januari koud en in augustus zeer warm zijn.
Wie deze praktische kanten accepteert, vindt in La Romana een gemeente met een duidelijke eigen identiteit. Het dorp biedt geen kunstmatig emigrantenleven, maar de kans om te wonen in een werkende Spaanse gemeenschap waar buitenlandse bewoners inmiddels een vertrouwd onderdeel van vormen.
Dorp dat langzaam overtuigt
La Romana is geen plaats die zich met grote toeristische attracties opdringt. De charme zit in de rustige straten, de bergen aan de horizon, het licht over de wijngaarden en het dagelijkse leven op het plein. Wie alleen snel door het dorp rijdt, ziet mogelijk weinig bijzonders. Wie langer blijft, ontdekt juist de samenhang tussen landschap en gemeenschap.
De ligging op 420 meter hoogte, de omringende bergketens en de semi-aride landbouw geven het dorp een ander karakter dan de kust van Alicante. Druiven, wijn, amandelen en olijven vertellen het agrarische verhaal. Marmer en natuursteen laten de industriële kant van de gemeente zien.
De groei naar ruim 2.700 inwoners laat zien dat La Romana nog altijd nieuwe bewoners aantrekt. Tegelijk blijft het dorp klein genoeg om herkenbaar en persoonlijk te voelen. De internationale invloed is zichtbaar, maar heeft de plaatselijke feesten, taal en tradities niet verdrongen.
Voor wie wil verhuizen naar Alicante, rustig wil leven in Spanje of een plek zoekt buiten de toeristische drukte, kan La Romana daarom een interessante keuze zijn. Het is geen bestemming voor iedereen, maar wel een dorp met ruimte, karakter en een verrassend praktische ligging.
Juist daarin schuilt de kracht van La Romana. Het dorp belooft geen permanent vakantiegevoel en probeert niet mooier te lijken dan het is. Het laat een eerlijk binnenland zien waarin landbouw, natuursteen, bergen, nieuwe bewoners en oude tradities samen het dagelijks leven vormen.
Dit artikel is voor het laatst bijgewerkt op 20 juli 2026.